Wykład „O Duchu Japonii", XV Wielki Mistrz Drogi Herbaty Rodu Urasenke - Dr Genshitsu Sen (Warszawa, 15.10.2010)

DR GENSHITSU SEN, WIELKI MISTRZ DROGI HERBATY URASENKE

Urasenke jest największą i najliczniejszą ze szkół Drogi Herbaty w Japonii, skupia ponad połowę wszystkich osób praktykujących chadō. Wielki Mistrz Drogi Herbaty Urasenke, Dr Genshitsu Sen, piętnasta głowa rodu Urasenke, jest potomkiem Rikyū Sen (1522-1591), uważanego za założyciela Drogi Herbaty. Dr Sen odbył podróże do wielu krajów, by szerzyć znajomość Drogi Herbaty. W uznaniu zasług w dziedzinie międzynarodowej wymiany kulturalnej i promocji dobrej woli został uhonorowany francuskim orderem Legii Honorowej. Odznaczany w kraju i za granicą, otrzymał liczne medale w dziedzinie kultury i sztuki. Posiada honorowe obywatelstwa wielu miast świata.

Jako ambasador dobrej woli przy ONZ działa na rzecz budowy dobrobytu i pokoju na świecie. Dr Genshitsu Sen upowszechnia także japońską kulturę poprzez Drogę Herbaty oraz włącza się w działania na rzecz propagowania dobrej woli i wszelkiego rodzaju wymiany między krajami członkowskimi ONZ.

NOTA BIOGRAFICZNA

Piętnasta głowa rodu Urasenke, pielęgnującego tradycję Drogi Herbaty. W 2003 roku przekazał obowiązki głowy rodu swojemu synowi, Senowi Zabōsai Sōshitsu. Zrezygnował wtedy z imienia Sōshitsu, które nosił jako głowa rodu, i przyjął imię Genshitsu.
Urodził się w roku 1923 w Kioto w Japonii jako najstarszy syn Tantaisaia Sōshitsu, czternastej głowy rodu Urasenke. Ukończył studia na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Dōshisha w Kioto, studiował także na Uniwersytecie Hawajskim. Doktor filozofii.
Odbył podróże do wielu krajów, rozpowszechniając wiedzę na temat kultury Drogi Herbaty. Jako pierwsza osoba ze świata herbaty otrzymał liczne odznaczenia za zasługi w dziedzinie kultury w Japonii i za granicą. Jest oficerem francuskiego orderu Legii Honorowej.
Pełni wiele funkcji publicznych. Jest ambasadorem dobrej woli przy ONZ, przewodniczącym ONZ w Japonii oraz przewodniczącym organizacji Chadō Urasenke Tankōkai, stworzonej przez ród Urasenke.
Wśród jego publikacji znajdują się: Droga herbaty rodu Urasenke, „Księga herbaty” i historyczne znaczenie drogi herbaty w Japonii, Nauki drogi herbaty według rodu Urasenke, Całkowity przekaz podstawowych technik, Siedem form.

DROGA HERBATY W TRADYCJI URASENKE

Herbata znana jest ludziom na całym świecie, lecz nigdzie nie wzbogaciła kultury tak bardzo jak w Japonii. Tutaj przygotowywanie i picie herbaty w jej specjalnej postaci nazywanej matcha stało się podstawą głębokiej dyscypliny duchowej i estetycznej, która miała szeroki wpływ na cywilizację japońską.
Matcha to sproszkowana zielona herbata, którą rozprowadza się gorącą wodą. Herbata w takiej postaci została wprowadzona do Japonii w XII w. przez mnichów zen, powracających z Chin, po odbyciu tam nauk. W świątyniach zen herbata była wykorzystywana, jako łagodny środek pobudzający, w celu rozjaśnienia umysłu podczas medytacji. Była ceniona jako lekarstwo oraz używana w sposób symboliczny podczas ceremonii. Z czasem zwyczaj picia herbaty upowszechnił się wśród klas rządzących i arystokracji. Ich członkowie wydawali wystawne przyjęcia herbaciane, których częścią było prezentowanie i używanie chińskiej ceramiki i akcesoriów.
Z tych dwóch różnych sposobów wykorzystania herbaty matcha narodził się pomysł spotkań herbacianych, będących bezpośrednim środkiem duchowego i estetycznego spełnienia. To zaś przyczyniło się do powstania pomieszczeń specjalnie zaprojektowanych dla takich spotkań. Ważne dla ich rozwoju było wytworzenie się unikalnej koncepcji estetycznej, inspirowanej duchem zen: docenianie subtelnego, surowego piękna, które można odkryć w rzeczach skromnych i bezpretensjonalnych.
W XVI w. Sen no Rikyū (1522-1591), człowiek obdarzony wielką intuicją twórczą, wiodąca postać na kulturalnej i politycznej scenie swoich czasów, ucieleśnił kwintesencję tych idei w swoim surowym stylu herbaty w „chatce krytej strzechą”. Jego niezwykłe wyczucie artystyczne i idee oparte na buddyzmie zen umożliwiły przemianę czynności przygotowywania, podawania i picia herbaty w całościową dyscyplinę, dzięki czemu powstały podstawy Chado, Drogi Herbaty.
Najważniejsze z ideałów Chado Sen no Rikyu wyrażają te cztery słowa: wa, kei, sei i jaku. Wa oznacza harmonię: taką, jaka powinna panować w stosunkach międzyludzkich, pomiędzy człowiekiem a naturą, w doborze utensyliów herbacianych i w sposobach ich używania, oraz we wszystkich innych aspektach chadō. Kei oznacza szacunek. Szacunek okazuje się wszystkim rzeczom, a pochodzi on ze szczerego uczucia wdzięczności za ich istnienie. Sei oznacza czystość, zarówno fizyczną, jak i duchową. Jaku zaś oznacza duchowy spokój.
W oparciu o te ideały, ludzie studiujący dyscyplinę chadō uczą się troszczyć o każdy szczegół, jaki się z nią wiąże: miejsce, używane utensylia, stosowaną etykietę, potrawy i nawet wodę, z której przyrządza się herbatę. Poprzez ćwiczenia i naukę starają się doskonalić i kształcić samych siebie jako istoty ludzkie.
Posiadłość należąca do linii Urasenke rodu Sen znajduje się od trzystu pięćdziesięciu lat w tym samym miejscu, w cichej okolicy Kioto, kulturalnej stolicy Japonii. Najstarsze pokoje herbaciane zostały tam zbudowane przez Sena Sōtana, reprezentanta trzeciego pokolenia rodu Sen, wnuka Rikyū.
Ze względu na swoją wagę dla historii japońskiej kultury i sztuki, kompleks pokoi herbacianych i ogrodów został przez japoński rząd uznany za Ważne Dziedzictwo Kulturowe. Posiadłość ta, gdzie trwa duch Sen no Rikyū, jest domem Urasenke i sercem chadō dla milionów ludzi, którzy uczą się i praktykują zgodnie z zasadami drogi, propagowanymi przez Urasenke na całym świecie.
Ponad cztery stulecia minęły od czasów Rikyū, lecz jego potomkowie przez kolejne pokolenia wciąż aktywnie przekazują jego dziedzictwo. Tradycja chadō, wzbogacana przez kolejnych spadkobierców Rikyū, pozostaje wciąż żywa i pełne znaczenia. We współczesnej epoce wciąż oferuje nam skuteczną drogę do kulturowego wzbogacenia i samokształcenia, a także stanowi ponadczasową receptę na dzielenie się pięknymi chwilami z drugim człowiekiem.

tłumaczyła Anna Zalewska

Wykład wraz z towarzyszącymi mu uroczystościami odbędzie się w piątek 15 października w godzinach 14:30 - 16:00, Aula Audytorium, Stary BUW, Krakowskie Przedmieście 26/28.

Share this