Ex-libris w kulturze Japonii

Ex-librisy przywędrowały do Japonii z Chin. Chociaż najstarszy odcisk stempla z ex-librisem pochodzi z okresu Nara (710-794) i należy do cesarza Shomu (701-756) oraz cesarzowej Komyo (701-760), dokładnie nie wiadomo kiedy i w jaki sposób te stemple pojawiły się w Japonii. Od tego czasu aż do okresu Edo (1603-1868) stemple te używane były jedynie przez ograniczoną liczbę osób w świątyniach, klasztorach oraz z wyższych sfer społecznych.

Japonia - podział na okresy historyczne

Z uwagi na liczne rozbieżności w chronologii historii Japonii w różnych publikacjach polskich i zagranicznych, poniższe zestawienie opracowano według aktualnych danych National Museum of Japanese History (Jonai-cho, Sakura City, Chiba Prefecture) oraz innych współczesnych opracowań.

Kokuritsu koen - Parki Narodowe w Japonii

W Japonii istnieje 28 Parków Narodowych umieszczonych na liście Światowej Bazy Chronionych Obszarów (WDPA), która powstała w 2002r. dzięki współpracy pomiędzy UNEP - World Conservation Monitoring Centre (WCMC) i IUCN World Commission on Protected Areas (WCPR). Do najwiekszych parków pod względem obszaru należą: Daisetsuzan w centrum Hokkaido, Joshinetsu Kogen (Kanto), Bandai-Asahi (Tohoku) oraz Chubu Sangaku (Chubu).

Japoński system edukacyjny

W Japonii w czasach feudalnych magnaci zakładali szkoły dla dzieci ze stanu rycerskiego a gminy wiejskie prowadziły szkoły dla dzieci z rodów kupieckich i rolniczych. Terakoya - była pewnym typem szkoły prywatnej w miastach, gdzie nauczano w owych czasach pisania, czytania i arytmetyki dzieci z ludu. Kiedy Japonia otworzyła swoje granice w 1868r., jedym z ważniejszych priorytetów rządowych w okresie Meiji było przyjęcie zachodnich standardów ( głównie niemieckich oraz francuskich) w nauce i edukacji. W 1872r. został wprowadzony nowy, ogólnokrajowy system oświaty. Powstały wówczas państwowe szkoły podstawowe i średnie. W 1886r. wprowadzono w Japonii obowiązek nauki szkolnej przez 3 lub 4-y lata a w 1900r. - powszechne, obowiązkowe i bezpłatne nauczanie, przedłużone w 1908r. do 6-u lat. Po drugiej wojnie światowej wszystkie dzieci w wieku od 6-u do 15 lat objęte są obowiązkiem szkolnym przez okres 9-u lat.

Japońskie reaktory jądrowe - źródła energii elektrycznej

Japonia wystartowała ze swoim nuklearnym programem badawczym w 1954r. z 230-ma milionami jenów z budżetu państwa przeznaczonymi na ten cel. W 1955 zostały ustanowione zasady prawne - Atomic Energy Basic Law, które ograniczają wykorzystanie nauki i technologii nuklearnej wyłącznie do celów pokojowych. W 1976r. rząd Japonii podpisał Traktat o Nierozprzestrzenianiu Broni Jądrowej (Nuclear Non-Proliferation Treatry) utworzony przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (IAEA) a w 1999r. jako jeden z pierwszych krajów, Japonia ratyfikowała dodatkowy protokół z IAEA, dot. inspekcji i weryfikacji zabezpieczeń cywilnych programów nuklearnych. W 1956r. rząd japoński powołał Komisję Energii Atomowej i organizacje badawczo - wdrożeniowe: Science and Technology Agency, Japan Atomic Energy Research Institute (JAERI) oraz Atomic Fuel Corporation. Dnia 26.X.1963r. w Tokai nastąpił rozruch reaktora demonstracyjnego typu BWR o mocy 15Mwe. Od tej pory ten dzień obchodzi się w Japonii jako „Dzień Atomu”.

Mapy Japonii

Najwcześniesze znane mapy Greka Anaximandera datowane są na ok. 600 lat p.n.e. Być może wcześniej mapy pojawiły się w Chinach, lecz znalezione przez archeologów mapy malowane na jedwabiu pochodzą z roku 250 p.n.e. Na terenach dawnej Babilonii odkryto mapy na glinianych tabliczkach z ok. 600 r. p.n.e. Te najstarsze mapy były odbiciem ówczesnych wierzeń religijnych i przypuszczeń co do wyglądu otaczającego świata. Tylko trzy wielkie kultury - Indie, Chiny i Japonia – znane były Japończykom w dawnych wiekach. W 1710 r. japoński, buddyjski mnich Hotan sporządził mapę świata Nansenbushu Bankoku Shoka no Zu, która obrazowała całą buddyjską kosmologię. Na mapie tej znajdowały się Indie (Tenjiku) jako miejsce narodzin Buddy oraz Chiny (Shina) i Japonia. Mapa ta była popularna w Japonii aż do poł. XIX w.

Japońska Rodzina Cesarska

Heisei Tenno - Jego Cesarska Mość Cesarz Akihito

Akihito, właściwie Akihito Tsugo-no Miya (Książę Tsugo), urodził się 23 grudnia 1933 r. w pałacu cesarskim w Tokio, jako syn cesarza Showa (Hirohito) i cesarzowej Kojun (Nagako). Wbrew sztywnym do tego czasu obyczajom - jako pierwsze cesarskie dziecko w wieku sześciu lat został umieszczony w szkole podstawowej w Gakushuin, poza pałacem, gdzie uczył się razem ze zwykłymi japońskimi chłopcami.

Shimbun - japońskie gazety

Pierwszy dziennik, który ukazał się w Japonii to Yokohama Mainichi Shimbun (1871-1940) i zawierał tylko dwie strony. W kolejnych 70-tych latach zostało założonych kilka następnych dzienników m.in.:Yubin Hochi Shimbun czy Tokyo Nichi Nichi Shimbun, poprzednik dzisiejszego Tokyo Mainichi Shimbun - obydwie gazety założono w 1872r. Pierwsze wydanie Nagano Shinpo pojawiło się w 1873r. a w 1876r. powstała Naniwa Shimbun - pierwsza gazeta w Osace. Pod koniec XIXw. została założona już większość dzisiejszych japońskich dzienników.

Shashin - dzieje japońskiej fotografii

W 1839 roku L. J. Daguerre ogłosił w Paryżu swoją metodę utrwalania obrazu, nazwaną od jego nazwiska - dagerotypią. Sam termin fotografia pochodzi od greckiego słowa fotos - światło i grapho - pisać i został wprowadzony przez J. Herschela w tym samym roku. Zdjęcie - dagerotyp było pojedyńczym egzemplarzem a jego naświetlenie trwało 30 sek. i dłużej. Pierwsza kamera skrzynkowa (dagerotyp) pojawiła się w Japonii dopiero w 1849 roku, przywieziona z Holandii przez Ueno Shunnojo-Tsunetari (1790 -1851), który zaprezentował ją lokalnemu panu Shimazu Nariakira. Ichiki Shiro (1828 -1903) pochodzący z rodu Shimazu, zrobił w 1857 r. znany fotograficzny portret Shimazu Nariakira.

Japońskie tradycyjne kimono

Historia ubioru w Japonii zaczyna się kilka tysięcy lat temu lecz dopiero w okresie Heian (794-1180) i Edo (1603-1867) dokonało się gruntowne jego przeobrażenie, które doprowadziło do powstania współczesnego kimona. Sztuka wykonania, zakładania i noszenia kimona jest określana jako Droga Ubioru (Sodo), której filozofia w swoim założeniu opiera się na istocie piękna, harmonii i szacunku dla innych i jest żywym przekazem miłości. Estetyka kimona nie polega na wyróżnianiu się ale na harmonii z otoczeniem. Kimono jest przejawem japońskiej sztuki i tradycji a także jest oryginalnym ubiorem w skali całego świata.

Takeshi Kitano, aktor i reżyser - Biografia

Takeshi Kitano znany jest dziś na całym świecie jako doskonały reżyser, aktor i scenarzysta. Co ciekawe, często robi to wszystko jednocześnie. Oprócz tego, że w swoich filmach gra, to jeszcze dodatkowo zajmuje się ich montażem. Kitano rozpoczął swoją karierę w Japonii jako komik, i głównie z tym fachem jest on nadal w niej kojarzony.

Szkice biograficzne znanych Japończyków (T - W)

Tadao Ando
(1941 -), architekt japoński, początkowo zwolennik idei metabolizmu, obecnie czerpie inspirację z architektury Le Corbusiera i Louisa Kahna. Nie ukończył studiów architektonicznych, zdobywał wiedzę samodzielnie, czytając i podróżując po Europie i Stanach Zjednoczonych. Projektowane przez niego obiekty charakteryzują się prostotą, są doskonale wpisane w otaczający je krajobraz. Laureat wielu nagród i wyróżnień, między innymi Złotego Medalu Francuskiej Akademii Architektury w 1989r, duńskiej Nagrody Architektonicznej Carlsberga w 1992r, Japońskiej Nagrody Akademii Sztuki w 1993r, Nagrody Pritzkera w 1996r. W 1997r. wszedł do grona złotych medalistów Królewskiego Instytutu Architektów Brytyjskich (RIBA). Najważniejsze projekty i realizacje: świątynia w Osace (1987-1989), kaplica w zespole zabudowań UNESCO w Paryżu (1995).

Japońskie herbaty

Wskazuje się też, że na początku okresu Kamakura mnich zen Eisai wrócił w 1191 r. do Kioto z Chin i przywiózł do Japonii nasiona zielonej sproszkowanej herbaty używanej w ceremonii herbaty. Oprócz tego, chiński poemat zapisany w Kyoukokushuu sugeruje obecność rodzimych, japońskich odmian krzewów herbaty. Herbata w Japoni rośnie zwykle na małej wysokości, na płaskich terenach. Herbaciane ogrody położone są najwyżej do 700 m. n.p.m. Ich uprawy skoncentrowane są głównie w centralnej i zachodniej części wyspy Honsiu oraz w południowo – zach. rejonach wyspy Kiusiu.

Sto ukłonów - maniery i etykieta w biznesie i codziennym życiu w Japonii

Mieć dobre maniery to znaczy myśleć o innych i kierować się współczuciem dla innych. Maniery nie pozwalają ranić nikogo. Manier nie można się nauczyć ponieważ są sprawą szczerości i czucia – wypływają z serca. Szczerość przejawia się w bezpośredniości i byciu wprost a „znalezienie się” w konkretnej sytuacji sprowadza się do kontaktu z własnym ciałem i zdaniu sobie sprawy z tego co się czuje w danym momencie, a nie myśli. Maniery przychodzą same wraz z rozwojem wrażliwości. Etykiety można się nauczyć ponieważ należy do świadomości i jest zewnętrzną warstwą manier, sztucznie ustalonym zachowaniem. Przepisy związane z etykietą - takie jak ceremoniały dworskie czy konwenanse towarzyskie - nie są stałe, zmieniają się wraz ze zmianą panujących i warunkami polityczno – gospodarczymi.

Szkice biograficzne znanych Japończyków (M - S)

Maki Fumihiko
(1928 -), architekt japoński, przedstawiciel późnego modernizmu japońskiego, przypadającego na okres powojenny. Wykształcenie zdobywał na uniwersytetach w kraju i Stanach Zjednoczonych. Tworzył pod wpływem metabolizmu. Najważniejsze projekty i realizacje: Kumagaya Campus Rissho Uniwersity (1968), Fujisawa Municipal Gymnasium (1984), Spiral Building (1985), Kirishima International Concert Hall na wyspie Sakuria, centrum studenckie uniwersytetu Fuknoka (1996)

Subskrybuje zawartość