Architektura sanktuarium Naiku chramu shinto Ise - Jingu

Do najstarszego sanktuarium Shinto w Japonii należy chram Ise - Jingu z III - V wieku, położony na półwyspie Shima w prefekturze Mie. Zespół sanktuarium składa się z wielu świątyń (125), wśród których najważniejszy jest Przybytek Wewnętrzny - Naiku 内宮 (poświęcona bogini Amaterasu -omikami) oraz Przybytek Zewnętrzny - Geku 外宮(poświęcony bogini pożywienia Toyouke-no kami).

Oba sanktuaria dzieli odległość ok. 6 km. Według legendy sanktuarium Naiku zostało założone za panowania cesarza Suinina (29r.p.n.e. -70r.n.e) a Geku w 478 za panowania cesarza Yuryaku (456 - 479). Oba sanktuaria w swoim obecnym kształcie zostały wzniesione dopiero w VII wieku, odtwarzają jednak wcześniejsze japońskie konstrukcje budowlane.
Zespół Naiku składa się z następujących obiektów:
dwie główne, zewnętrzne bramy tori (północna i południowa)
trzy bramy wewnętrzne przed wejściem głównym
trzy bramy wewnętrzne od strony północy
główne sanktuarium - Shoden
zachodni skarbiec
wschodni skarbiec
poczwórne ogrodzenie
Plan zespołu Naiku łączy w sobie elementy asymetrii wraz ze zdecydowaną symetrią będącą symbolem harmonii kosmosu.
Zespół ten pod względem architektonicznym reprezentuje najstarszy styl japońskich chramów zwany shinmei -zukuri 神明造, który ukształtował się ok IV w.

Budynek Shoden 本殿 jest najbardziej uświęconym miejscem chramu ponieważ przechowywane są w nim święte regalia (sanshu no shinki -m.in. odlane z brązu zwierciadło) w wewnętrznej przestrzeni zwanej naijin 内陣 . Prawo wejścia do głównych pomieszczeń mają do dziś tylko arcykapłani i cesarz. Podczas uroczystości wierni gromadzą się poza ogrodzeniami, spoza których widać jedynie szczyty zabudowań świątynnych. Według kronik, od 685r. co dwadzieścia lat wznosi się na nowo budynki chramu obok starego zespołu i po zakończeniu dokładnej rekonstrukcji, przenosi się święte regalia w nowe miejsce podczas uroczystości zwanej Shikinen Sengu, która ostatnio (po raz 61) miała miejsce w 1993r.
Budynki chramu Ise zbudowane są z drewna cyprysu (hinoki). Sanktuarium Shoden uniesione jest na palach wbitych w ziemię. Ściany wykonano z grubych bali połączonych ze sobą na wpusty. Mroczne wnętrze przykryte jest strzechą obciążoną w poprzek kalenicy 10-ma krótkimi belkami (katsuogi 堅魚木). Cały ciężar dachu rozkłada się na dwa pionowe słupy (munemochibashira 棟持柱) wbite w ziemię po obu stronach sanktuarium. Nad kalenicą (kou-ita 甲板 ), od strony szczytów dachu sterczą zdobione zakończenia krokwi (chigi 千木). Do kalenicy z obu stron dachu przylega podłużna deska (aoriita 障泥板) umocowana na czopy. Pod strzechą, od strony szczytu budynku (z obu stron) znajdują się krokwie zwane w tej części hafuita 破風板 z wystającymi u góry cienkimi czopami (osagomai 小狭小舞) o przekroju kwadratowym.
Wokół ścian, dookoła budynku, zbudowana jest drewniana wąska weranda z balustradą, na której poziom prowadzą przed głównym wejściem schody w konstrukcji drewnianej.

Kornel Drzewiński

źródła:
- Jolanta Tubielewicz „Kultura Japonii. Słownik”, Wyd. Szkolne i Pedag.
Warszawa 1996
- Zofia Albertowa „O sztuce Japonii”, Wiedza Powszechna, W-wa 1983

http://www.jnto.go.jp/eng/RTP/Tokai/day_1.html
http://www.aisf.or.jp/~jaanus/deta/s/shinmeizukuri.htm
http://www2.kokugakuin.ac.jp/ijcc/wp/bts/index.html
http://www.geocities.com/msslkc/sign8.html

zdjęcia:
http://www.udel.edu/History/figal/Hist138/Text/ipplan.html
http://www.ise-kanko.jp/e-ok/html/map/naiku.html
http://www.kirari1000.com/base_data/base_data.php?kirari_cd=00272
http://www.pitt.edu/~asian/week-4/j-ise3.jpg
http://www.columbia.edu/~hds2/ise/imgindex.htm
http://www.jref.com/gallery/showphoto.php?photo=1391&size=big&sort=1&cat...
http://jpatokal.iki.fi/photo/travel/Japan/Kansai/

Plan sytuacyjny sanktuarium Naiku (16. Budynek Shoden, 17. alternatywne miejsce pod rekonstrukcję)

Plan sanktuarium Naiku

Główna południowa brama

Druga wewnątrzna południowa brama

Elewacja frontowa budynku Shoden sanktuarium Naiku

Widok budynku Shoden od północy

Elewacja boczna budynku Shoden

Główne wejście do sanktuarium wkrótce po rekonstrukcji

Widok sanktuarium Naiku zza ogrodzenia

Model konstrukcji budowlanej sanktuarium Shoden

Widok perspektywiczny sanktuarium Naiku (Shoden)

Detal narożnika dachu szczytowej ściany

Detal konstrukcji - chigi wystające ponad dach

Rekonstrukcja sanktuarium Naiku z 1973r. (na krótko przed przeniesieniem do nowego obiektu)

Share this