Architektura XVIII Igrzysk Olimpijskich w Tokio z 1964 roku

Budowę obiektów olimpijskich w Tokio rozpoczęto z myślą o stworzeniu dużych zespołów sportowych w Meiji, Yoyogi, Komazawa i Budokan dla późniejszego wykorzystania ich przez mieszkańców. Charakterystyczą cechą japońskich czołowych architektów z tego okresu, która tutaj przejawiła się w pełni, było ich społeczne zaangażowanie oraz dbałość o humanistyczne aspekty tworzonej architektury. Szczerość wobec konstrukcji, którą ukazywano się na zewnątrz i wobec materiału w stosowaniu w jego surowej formie (bez tynków i okładzin) związana była dotychczasową tradycją japońskiego drewnianego budownictwa sięgającą okresu Nara (710 -794).

* Ośrodek sportowy Meiji Shrine
Ośrodek zaprojektowano w parku obok chramu Meiji, w pobliżu stacji kolejowej Sendagaya. Składał się on z następujących obiektów:
- narodowy stadion (75000 widzów)
- miejska hala sportowa (7000 widzów)
- miejska kryta pływalnia (3000 widzów)
- stadion baseball Meiji -Jingu
- stadion piłki nożnej Prince Chichibu
- centrum prasowe
Narodowy stadion, miejska hala sportowa i pływalnia zostały zaprojektowane przy istniejących boiskach baseballu oraz piłki nożnej z czasów III Igrzysk Azjatyckich z 1958r., ktore przy okazji Olimpiady powiększono i unowocześniono.
W miejscu mało interesującej architektoniczne miejskiej hali sportowej w 1990r. zakończono budowę nowej miejskiej hali projektu architekta Fumihiko Maki - laureata międzynarodowej nagrody Pritzkera w 1993r.

* Narodowa Sala Sportowa w Yoyogi
Sala zbudowana została w latach 1961-64 w pobliżu dzielnicy handlowej Shibuya w powiązaniu z parkiem świątyni Meiji i ośrodkiem sportowym Meiji. Jego głównym projektantem był architekt Kenzo Tange (1913 - 2005), Koji Kamiya oraz ekipa Urtec.
W skład zespołu sportowego weszły:
- budynek główny pływalni (15000 widzów)
- aneks (kosz - 4000 widzów)
- łącznik
- audytorium shibuya
- audytorium kishi
- wioska olimpijska
Dach budynku pływalni podwieszono do dwóch stalowych lin, rozpiętych na żelbetowych słupach w odległości 130 m. Płaszczyzny dachu pokryto blachą. Ściany trybun i słupy nośne wykonano z surowego betonu o gładkiej powierzchni. Budynek aneksu o średnicy 65m. (arch. Eika Takayama) posiada konstrukcję na podobnej zasadzie jak budynek główny pływalni z tym, że utrzymującą dach linę napięto między słupem a żelbetowym blokiem i odciągnięto wiązarami dachu do wieńca trybun. Ciepły koloryt wnętrza uzyskano dzięki ciemnobrązowej okładzinie z drewna oraz podłodze wykonanej z drewna czereśni. W łączniku zaprojektowano szatnie, biura, maszynownie, restauracje oraz basen treningowy na 50 m.

* Ośrodek Sportowy Komazawa
Głównym projektantem zespołu był architekt Eika Takayama (1910 -93).
Ośrodek zbudowano w płd - wschodniej części Tokio na terenach zarezerwowanych jeszcze przed II wojną światową na 12-e (niedoszłe) Igrzyska Olimpijskie. Po obu stronach wielkiej trasy komunikacyjnej Komazawadori (będącej częściowo w wykopie) zbudowano ośrodek, w którego skład weszły następujące obiekty:
- plac publiczny
- wieża kontrolna
- hala sportowa (4000 widzów)
- stadion piłki nożnej (22000 widzów)
- sala siatkówki
- boisko hokeja na trawie
- boisko treningowe
- boisko piłki ręcznej
Hala sportowa przykryta została czterema hiperboloidami parabolicznymi opartymi na czterech żelbetowych belkach skierowanych po przekątnych hali. Jej projektantem oraz wieży był architekt Yoshinobu Ashihara (1918- 2003) z zespołem. Projektantem stadionu piłki nożnej był arch. Masachika Murata. Trybuny jego zostały przykryte sześcioma „parasolami“ w formie wsporników o konstrukcji niezależnej od trybun.

* Nippon Budokan
Sala sportowa Budokan została zbudowana w parku Kitanomaru w centrum Tokio jako miejsce tradycyjnych japońskich sportów takich jak m.in. judo, kendo, karate, aikido, kyudo, shorinji kenpo, naginata i sumo. Zaprojektował ją architekt Mamoru Yamada na planie ośmioboku (wys.42m), na wzór świątyni Horyuji Yumedono z Nara (ok.664r.) z dwoma piętrami trybun o dużym kącie nachylenia dla łącznej liczby 14201 widzów.

Kornel Drzewiński

źródła:
http://www.artnet.com/library/00/0045/T004552.asp
http://en.wikipedia.org/wiki/Nippon_Budokan_Hall
http://www.nipponbudokan.or.jp/soumu/index.html
http://www.wldcup.com/Asia/stadia/komazawa.html
http://www.columbia.edu/library/architecture/BT/DOMES/TIMELN/tkyo_anx/tk...
http://www.ifnet.or.jp/~arutaki/tsukuba/jept16ta.htm#%8D%82%8ER%89p%89%D8
http://www.maki-and-associates.co.jp/html/works/tokyogym_e.htm
http://art-random.main.jp/samescale/085.html

zdjęcia:
http://www.pritzkerprize.com/maki/makipg.htm
http://www.tcvb.or.jp/en/infomation/2area/06jingu.html
http://www.japan-photo.de/mod-ja43.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Nippon_Budokan_Hall
http://www.wldcup.com/Asia/stadia/komazawa.html
http://volleyballphilately.com/start/catalogue/volleyball/postcards,%20c...

Plan ośrodka sportowego Meiji Shrine

Miejska sala gimnastyczna z roku 1990 /arch.Fumihiko Maki

Narodowa Sala Sportowa w Yoyogi - na zdjęciu budynek główny pływalni i aneksu z łącznikiem /arch. Kenzo Tange z zespołem

Ośrodek Sportowy Komazawa - stadion piłki nożnej /arch.Masachika Murata

Sala sportowa Nippon Budokan /arch.Mamoru Yamada

Sala sportowa Nippon Budokan - główne wejście

Share this