Oe Kenzaburo - prozaik i eseista / nagroda Nobla w dziedzinie literatury w 1994 roku

W wieku siedemnastu lat opuścił swoje dotychczasowe miejsce zamieszkania i wyjechał do Tokio gdzie zaczął studiować język japoński różniący się od dialektu w jego rodzinnej wiosce. Od tego momentu zaczął pisać krótkie opowiadania i nowele. W latach 1954-59 studiował literaturę francuską na uniwersytecie w Tokio. Pracę dyplomową poświęcił Jean-Paulowi Sartre'owi. Zaproszony do Francji w 1961 r. pozostawał pod wpływem egzystencjalistów czemu dał wyraz pisząc powieści "Hojność umarłych" (1957), "Ludzie-owieczki" (1958) i "Zdobycz" (1958), za którą otrzymał w Japonii Nagrodę Akutagawy. Wraz z Kaikó Takeshi został uznany za wybitnego wyraziciela postaw pokolenia z okresu wojny w Korei (1950-53) - młodych bohaterów przedstawiał w sytuacjach ostatecznych, w konfrontacji z chorobą, poniżeniem, wojną i śmiercią. Głośne utwory z końca lat 60-tych i 70-tych XX w.: "Sprawa osobista" (1964) i "Futbol ery Manen" (1967), noszą cechy bolesnego doświadczenia związanego z wychowywaniem chorego syna Hikari.* W twórczości Oe pojawia się także poczucie zagrożenia egzystencji w epoce atomowej: "Powódź sięga mej duszy" (1973). "Gra symultaniczna" (1979) ukazuje historię japońskiego społeczeństwa alternatywnego, które w rozwoju wybrało drogę harmonii z przyrodą (w formie sześciu listów z Meksyku do siostry na Shikoku). Oe napisał wiele esejów i szkiców, m.in.: "Uroczyste przechodzenie po linie" (1965), "Notatki z Hiroshimy" (1965), "Notatki z Okinawy" (1970), "Ci, którzy wyrażają siebie" (1985), "Definicja życia" (1985). Pisze w nich o swoich doświadczeniach, a także o problemach współczesnego życia, a zwłaszcza o moralnej odpowiedzialności za bliskich, a także za ludzkość. W 1989 r. Oe Kenzaburo otrzymał Prix Europalia za całoksztalt twórczości. Szwedzka Akademia wyróżniła Oe Kenzaburo w 1994 roku "za siłę i poezję w tworzeniu wyimaginowanego świata, w którym życie i mit składają się na poruszający obraz sytuacji człowieka we współczesnym świecie". W roku 2003 napisał nową nowelę “Salto” (Somersault).

* syn Hikari Oe urodzony w 1963 roku z wadą mózgu (mongolizm) w późniejszych latach stał się utalentowanym kompozytorem muzyki. Jego utwory wydano na płytach CD w Japonii i USA. Można posłuchać niektórych kompozycji Hikari i poznać zawartość płyt CD pod adresem: http://www.amazon.com/exec/obidos/ASIN/0684824094/nobelprizeintern/102-7...

Wybrane dzieła Oe Kenzaburo wydane w języku japońskim:

* SHISHA NO OGORI; Bungei shunju, Tokio,1958 (Lavish Are the Dead)
* MIRU MAE NI TOBE; Shinchosha, Tokio,1958
* MEMUSHIRI KOUCHI; Kodansha,1958 (Nip the Buds, Shoot the Kids)
* WARERA NO JIDAI; 1959
* SEINEN NO OMEI; 1959
* KODOKU NA SEINEN NO KYUKA; 1960
* SEVUNTIIN; 1961 - Seventeen
* SEIJI SHONEN SHISU; Bungakukai,1961
* OKURETE KITA SEINEN; 1962
* SAKEBIGOE; 1962
* SEKAI NO WAKAMONOTACHI; 1962
* SEITEKI NINGEN; 1963
* NICHIJO SEIKATSU NO BOKEN; Tokio ,1963
* SORA NO KAIBUTSU AQUWEE; 1964
* KOJINTEKI NA TAIKEN; Shinchosha; Tokio1964 (A Personal Matter)
* SORA NO KAIBUTSU AGUII; 1964 (Aghwee the Sky Monster)
* HIROSHIMA NOTO; Iwanami Shoten, Tokio,1965 (Hiroshima Notes)
* GENSHUKU NA TSUNAWATARI; 1965
* MAN'EN GANNEN NO FUTOBORU; Kodansha,Tokio,1967
* OE KENZABURO ZENSAKUHIN; 1966-67 (6 vols.)
* WARERA NO KYOKI O IKINOBIRU MICHI O OSHIEYO; 1969 (Teach Us to Outgrow Our Madness)
* CHICHI YO ANATA WA DOKO E IKUNO KA?; 1968
* JIZOKUSURU KOKOROZASHI; 1968
* KOWAREMONO TO SHITE NO NINGEN; 1970
* OKINAWA NOTO; Iwanami Shoten; Tokio,1970
* KAKUJIDAI NO SOZORYOKU; 1970
* MIZU KARA WAGA NAMIDA O NUQUITAMOO HI; 1971
* GENBAKUGO NO NINGEN; 1971
* DOJIDAI TO SHITE NO SENGO, 1972
* WAGA NAMIDA O NUGUITAMU HI; 1972 (The Day He Himself Shall Wipe My Tears Away in Teach Us to Outgrow Our Madness)
* KUJIRA NO SHIMETSUSURU HI; 1972
* KOZUI WA WAGA TAMASHII NI OYOBI; 1973 (2 vols.)
* DOJIDAI TO SHITE NO SENGO; 1973
* JOKYO E; 1974
* BUNGAKU NOTO; 1974
* KOTOBA NI YOTTE; 1976
* PINCHIRANNA CHOSHO; 1976 (The Pinch Runner Memorandum)
* SHOSETSU NO HOHO; Iwanami Gendai Senso, Tokio,1978
* DOJIDAI GEMU; 1979
* GENDAI DENKISHU; 1980
* OE KENZABURO DOJIDAI RONSHU; 1981
* SHOMOTSU - SEKAI NO IN'YU; 1981 (with Y. Nakamura, M. Yamaguchi)
* CHUSIN TO SHUEN; 1981(with Yujiro Nakamura and Masao Yamaguchi)
* BUNKA NO KASSEIKA; 1982 (with Y. Nakamura and Masao Yamaguchi)
* HIROSHIMA KARA OIROSHIMA E: '82 YOROPPA NO HANKAKU HEIWA UNDO O MIRU; 1982
* KAKU NO TAIKA TO "NINGEN" NO KOE; 1982
* "AME NO KI" O KIKU ONNATACHI; 1982
* ATARASHII HITO YO MEZAME YO; 1983
* IKANI KI O KOROSU KA; 1984
* NIHON GENDAI NO YUMANISTO WATANABE KAZUO O YOMU; 1984
* IKIKATA NO TEIGI: FUTABI JOKYO E; 1985
* SHOSETSU NO TAKURAMI CHI NO TANOSHIMI; 1985
* KABA NI KAMARERU; 1985
* ed: The Crazy Iris and Other Stories of the Atomic Aftermath, 1995
* M/T TO MORI NO FUSHIGI NO MONOGATARI; Iwanami, Shoten, 1986
* NATSUKASHII TOSHI E NO TEGAMI; Kodansha, Tokio,1986
* SAIGO NO SHOSETSU; 1988
* ATARISHII BUNGAKU NO TAME NO; 1988
* KIRUPU NO GUNDAN; 1988
* JINSEI NO SHINSEKI; 1989 - An Echo of Heaven
* CHIRYO NO TO; Tokio, 1991
* MOEGARU MODORI NO KI ; 1993
* BOKU GA HONTO NI WAKAKATTA KORO; 1992
* TSUGAERI; 1999
* UREIGADO NO DOUJI; 2002

Wybrana dzieła wydane w języku angielskim:

* The Catch; Japan Quarterly, 6-1, 1959.
* Lavish are the Dead; Japan Quarterly, 12-2,1965.
* A Personal Matter; Grove Press, NY, 1968; London: W&N, 1969.
* The Silent Cry; Kodansha International, Tokio,1974; London: Serpernt's Tail, 1988.
* w 1977 Grove Press, NY,1977.
* Hiroshima Notes; Grove Press,1988; YMCA Press, 1982.
* The Crazy Iris and Other Stories of the Atomic Aftermath; Grove Press, NY,1985
* Japans Dual Identity; A Writers's Dilemma, WLT 1988.
* Nip the Buds,Shoot the Kids; Marion Boyars Publishers Ltd.,1995
* A Healing Family; Kodansha International,1996
* A Quiet Life,1996 -trans. by Kunioki Yanagishita and William Wetherall
* Seventeen and J; Foxrock Books, 2002
* Somersault;Grove Press, NY, 2003

Kornel Drzewiński

źródła:
http://www.nobel.se/literature/laureates/1994/oe-bio.html
http://www.bartleby.com/65/oe/OeKenzabu.html
http://www.nobelprizes.com/nobel/literature/1994a.html
http://www.kirjasto.sci.fi/oe.htm

zdjęcia:
http://globetrotter.berkeley.edu/people/Oe/oe-con0.html
http://www.nobel.se/literature/laureates/1994/oe-bio.html
http://www.ucalgary.ca/~xyang/j341/ooepg.htm
http://www.ou.edu/worldlit/authors/oe/worksko.html

Oe Kenzaburo / portret

Oe Kenzaburo w 1979 roku z wizytą na Uniwersytecie

Oe Kenzaburo w 1994 roku podczas wywiadu prasowego

medal "Nobel" w dziedzinie literatury dla Oe

Oe Kenzaburo 21.IV.1999 r. z Robertem M.Berdahlem z University of California, Berceley

Oe Kenzaburo z synem Hikari

Okładka wydanej w 1970 r. książki "Notatki z Hiroshimy"

okładka wydanej książki w 1977 r. "Teach Us to Outgrow Our Madness"

Okładka wydanej w 2003 r. książki "Somersalut"

Share this