Japońscy studenci na zagranicznych uczelniach świata

Początkowo na studia zagraniczne wysyłano głównie mężczyzn pochodzących z elity dworskiej, klanów posiadaczy ziemskich (daimyo), shogunów lub samurajów. Dopiero kiedy w roku 1868 Japonia otworzyła granice dla zagranicznych gości, tym samym umożliwiono większej liczbie młodych Japończyków wyjazd na studia do renomowanych wyższych uczelni w Europie lub USA. W latach 50-ch XIX wieku, kiedy rozwijała się japońska flota pod kierunkiem holenderskich instruktorów, z polecenia Shogunatu wysłano do Holandii kilku studentów aby poznali technologię i taktykę floty. Wśród pierwszych pięciu studentów, którzy zostali wysłani w 1863 r. do Wielkiej Brytanii na University College London (UCL) przez klan Choshu byli: Ito Shunsuke / Ito Hirobumi (1841 -1909) premier Japonii w latach 1888 -1901, Inoue Monta / Inoue Kaoru, Nomura Yakichi / Inoue Masaru, Endo Kinsuke (1836 -1893) i Yamao Yozo (1837-1917).

Z klanu Satsuma wyjechało w 1865 r. 14 studentów (z Tosa i Nagasaki) na ten sam uniwersytet (UCL), który otwarty był zarówno dla mężczyzn jak i kobiet oraz dla osób o różnych poglądach politycznych i religijnych. Byli wśród nich: Mori Arinori (1847 -1889), Godai Tomoatsu, Terashima Muenori, Sameshima Naonobu oraz Nagasawa Kanae.
Obecnie na tym uniwersytecie studiuje przeszło 180 japońskich studentów. W 1865 r. sześciu studentów japońskich wyjechało na naukę do Rosji. W 1866 r. z ramienia Shogunatu (Bakufu) wyjechało do Anglii 12 studentów: Naruse Jogoto, Toyama Sutehachi, Mitsukuri Keigo, Fukuzawa Einosuke, Hayashi Tozaburo / Hayashi Tadasu (1850 -1913) na UCL, Kikuchi Dairoku (1855 -1917) na UCL, Ito Shonosuke, Okukawa Ichiro, Yasui Shinpachiro, Mitsukuri Dairoku (Kikuchi Dairoku), Ichikawa Morisaburo, Sugi Tokujiro i Iwasa Genji. Do znanych współczesnych absolwentów UCL należy obecny premier Japonii - Junichiro Koizumi (1942 - ).

Jednymi z pierwszych studentów w okresie Meiji (1868 -1812), którzy ukończyli w Anglii Cambridge University (St. John`s College) byli - Kikuchi Dairoku z Edo oraz Suematsu Kencho (1855 -1920), który ukończył prawo na tym uniwersytecie. Inagaki Manjiro (1861 -1908) studiował w latach 1888 - 1890 w Gonville and Caius College, Cambridge. Na Trinity College, Cambridge studiował w latach 1903 -1906 Okura Kishichiro (1882 -1963) lecz nie ukończył studiów. Tanaka Ginnosuke (1873 -1933) studiował w Leys School, Cambridge (prowadzonej przez metodystów).
Do pierwszych japońskich studentów Oxford University należą: Hachisuka Mochiaki (1846 -1918), Nanjo Bunyu (późniejszy profesor sanskrytu na uniwersytecie w Tokio) oraz Takakusu Junjiro (1866 -1945), który studiował również sanskryt. Współcześnie na Oxfordzie studiowali członkowie rodziny cesarskiej - Księżę Akishino / Akishino no miya Fumihito Shinno (1965 - ) studiował taxonomię ryb w St. John College, University of Oxford oraz Masako Owada (1963 - ) studiowała w latach 1988 -1990 w Balliol College, Oxford University, wcześniej w 1985 r. ukończyła Harvard University (w 1993 r. poślubiła Księcia Naruhito).

W Stanach Zjednoczonych, na Cornell University, który miał podobne założenia jak londyński UCL, w latach 1867 -1902 studiowało wielu Japończyków. Pierwszy jego absolwent - późniejszy prof. Yatabe Ryokichi (1851 -1899) został dyrektorem ogrodu botanicznego w Tokio, student Kuroda Nagaatsu - głównym szambelanem w pałacu cesarskim. Pierwsi dwaj japońscy studenci, którzy przyjechali na uniwersytet Harvard to - Inouye Yoshikazu oraz Kaneko Kentaro (1853 -1942) student prawa, który później był generalnym sekretarzem kongregacji d/s kompilacji historycznych materiałów z okresu Restauracji Meiji.

Japończyk Hikochi Orita był prawdopodobnie pierwszym azjatą, który ukończył w 1876 r. amerykański uniwersytet Princeton w New Jersey. Kolejni studenci Princeton to Hideomaro Okuma (1878) oraz Aisaku Nakagawa (1889).
Wśród nazwisk japońskich studentów wyższych zagranicznych uczelni można odnaleźć wiele osób, które wniosły w późniejszym okresie znaczący wkład w rozwój różnych dziedzin życia społecznego i kultury Japonii. Można wymienić tutaj między innymi:

* Enomoto Takeaki (1836 -1908) wyjechał w 1862 r. na studia do Holandii, późniejszy vice-admirał i minister komunikacji
* Chisaka Takamasa (1841 -1912) - studia w Wielkiej Brytanii, członek Izby Parów
* Furusawa Uro (1847 - 1911) - wyjechał w 1870 r. studia do Wielkiej Brytanii (na koszt rządu), od 1904 r. członek Izby Parów
* Hachisuka Mochiaki (1848 -1918) - polityk, w 1872 r. wyjechał na studia do Wielkiej Brytanii, minister edukacji, prezes Izby Parów
* Hamada Ichisuke (1855 -1911) - wyjechał w 1882 r. na studia do USA - dyrektor Kyushu Railways Company i Imperial Commercial Bank
* Akiyoshi Toshiko (1929 - ) - pianistka, w połowie lat 50-ch studiowała w Berkeley School of Music
* Maki Fumihiko (1928 - ) - architekt, studiował na uniwersytetach w Tokio i w Cranbrook Academy of Art w Bloomfield Hills, Michigan w USA.
* Ozawa Seiji (1935 - ) - japoński dyrygent, studia dyrygenckie u H. von Karajana w Berlinie
* Serizawa Kojiro (1897-1993) - powieściopisarz, studiował na Uniwersytecie Tokijskim i na Sorbonie

Drugą falę wyjazdów japońskich studentów na studia zagraniczne zanotowano w Japonii na początku XX wieku. Większość tych studentów pochodziła z zamożnych rodzin.
Institute of International Education podaje następujące dane odnośnie liczby studentów japońskich w 2004 r. w wybranych krajach:

USA - 40835
Anglia - 6395
Australia - 3172 (w tym 57% kobiet) w 2005 r. - 3471 studentów
Niemcy - 2547
Francja - 2337
Nowa Zenlandia - 2137 (w tym 58% kobiet)

Chiny - ok. 13000 w 2003 r. w/g Japanese Institute of Global Communications

Według danych Japan­United States Educational Commission (JUSEC), na wyższych uczelniach i w koledżach w USA w 2000 r. studiowało 46497 japońskich studentów. Chociaż liczba studentów w latach 2003 - 2004 znacznie obniżyła się do 40835, w następnym roku nastąpił wzrost o 3,4%. W latach 2004 - 2005 studiowało łącznie 42215 osób.

Wielu studentów japońskich wyjeżdża na naukę za granicę prywatnie a także w ramach międzynarodowej wymiany studentów między uczelniami. W roku akademickim 2004 / 2005 z uniwersytetu Kumamoto wyjechało do różnych uczelni w siedmiu krajach łącznie 25-u studentów a z uniwersytetu w Kioto wyjechało w 2005 r. za granicę 61 studentów.

Kornel Drzewiński

źródła:

http://en.wikipedia.org/wiki/Japanese_students_in_Britain
http://www.ucl.ac.uk/news-archive/archive/2004/january-2004/latest/newsi...
http://users.ju.edu/jclarke/wizzt.html
http://web-japan.org/kidsweb/japan/international/q4.html
http://www.einaudi.cornell.edu/eastAsia/aboutus/history.asp
http://www.news.harvard.edu/gazette/2004/02.26/11-japan.html
http://www.princeton.edu/pr/pub/thriving/06/07.htm
http://www.microbes.jp/hiwa/Japanese/nakagawa/report3.html
http://www.uwosh.edu/faculty_staff/earns/meiji.html
http://bsj.or.jp/index-e.html
http://www.kumamoto-u.ac.jp/e/aboutKU/exchange/studyabroad.html
http://www.kyokyo-u.ac.jp/ehp/faculty/exchange.html
http://web-japan.org/stat/stats/16EDU62.html http://www.atlas.iienetwork.org/?p=48129
http://www.fulbright.jp/e4/glance05-06.pdf#search=%22japanese%20students...
http://www.educationnz.org.nz/indust/annindustconf/Presentations/ENZConf...
http://www.fulbright.jp/e4/stats-2001.html
http://www.glocom.org/opinions/essays/20040906_gloss_troubling/index.html

zdjęcia:

http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+jp0034)
http://www.ndl.go.jp/portrait/e/datas/204.html
http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/asean/pmv0411/press.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Kikuchi_Dairoku
http://www.ndl.go.jp/portrait/e/datas/57.html?c=0
http://www.japantimes.co.jp/weekly/news/nn2004/nn20041211a5.htm
http://www.theipinionsjournal.com/2005_09_01_ipinions_archive.html
http://www.jpf.go.jp/e/jfic/award/04/index.html
http://en.structurae.de/persons/data/index.cfm?ID=d003318
http://www.andoknap.com/sha/shascrapbook.htm
http://anch.info/grey/serizawa.htm

Ito Shunsuke / Ito Hirobumi (1841 -1909) - student University College London z 1863 r.

Mori Arinori (1847 -1889) - student University College London z 1865 r.

Junichiro Koizumi (1942 -) premier Japonii (2001 -2006) - absolwent University College London

Kikuchi Dairoku - studiował na UCL oraz Cambridge University (St. John`s College)

Hachisuka Mochiaki (1846 - 1918) - ukończył Oxford University

Księżę Akishino / Akishino no miya Fumihito Shinno (1965 - ) - studiował w St. John College, University of Oxford

Masako Owada (1963 - ) - ukończyła Harvard University i Balliol College, Oxford University

Inouye Yoshikazu - studiował na uniwersytecie Harvard w USA

Kaneko Kentaro (1853 -1942) - studiował prawo na uniwersytecie Harvard w USA

Akiyoshi Toshiko (1929 - ) - pianistka, studiowała w Berkeley School of Music

Maki Fumihiko (1928 - ) - architekt, studiował na uniwersytetach w Tokio i w Cranbrook Academy of Art w Bloomfield Hills, Michigan w USA

Ozawa Seiji (1935 - ) - dyrygent, studia dyrygenckie u H. von Karajana w Berlinie

Serizawa Kojiro (1897-1993) - powieściopisarz, studiował na Uniwersytecie w Sorbonie

Share this