System monetarny w Japonii - historia i współczesność

W Japonii, w czasach starożytnych około 1500 lat pne. monety w handlu wymiennym zastępował ryż, tkaniny, sól, wyroby artystyczne etc. W historycznym ujęciu, najstarszą używaną monetą w Japonii z okresu Asuka była moneta „Kai Yuan Tong Bao“ (621r.) pochodząca z mennicy dynastii Tang w Chinach. Według badań archeologicznych, pierwsze monety japońskie wykonane z brązu (wzorowane jeszcze na chińskich monetach „Kai Yuan Tong Bao“) zwane były „Fuhonsen“.

Około 708 roku wybito w Japonii monety „Wado Kaichin“ ze srebra i z miedzi. Za czasów cesarza Junnina ok.760 r. używano trzech rodzajów monet: złote „Kaiki Shoho“, srebrne „Taihei Gempo“ i miedziane „Mammem Tsuho“. W roku 1039 pojawiły się monety pochodzenia chińskiego „Huang Song Tong Bao“ i w 1408 „Yong Le Tong Bao“. W tym okresie w obiegu znajdowały się także monety (o słabej jakości) „Bitasen“ pochodzące z prywatnej mennicy. W okresie Sengoku (okres długich wojen cywilnych) daimyo Takeda wybił m.in. złotą monetę „Koushukin“ a za rządów generała Toyotomi Hideyoshi w 1588 r. wybito monetę ze stopu złota „Tensho Naga Oban“. Lecz w powszechnym użyciu wciąż były monety pochodzenia chińskiego i takie jak „Bitasen“. Lokalni feudałowie jak Uesugi, Satake i Maeda również tłoczyli w swoich rejonach monety ze srebra i złota. Po roku 1600 za czasów Ieyasu Tokugawy, system monetarny ustabilizował się i w japońskiej manfakturze wybito monety: „Kinza“ ze złota i „Ginza“ ze srebra. W 1636 roku w obiegu znalazła się także moneta miedziana „Zeniza“ i monety „Kanei Tsuho“ (o wartości 1 mon), które były w obiegu przez ok.300 lat. Ponieważ w tym okresie monety często były bite wielokrotnie, ich pierwotna jakość obniżyła się osłabiając ówczesny japoński system walutowy. W okresie Azuchi Momoyama i Edo używano monety takie jak:
„Oban“, „Genroku-, Hoei-, Shotoku-, Kyoho-, Gembun- Koban“, „Tyogin“, „Tyogin“ oraz „Mameita Gin“. Kilka rodzajów monet zwanych „Tosa Kanken“ wybito na wyspie Shikoku w latach 1866-71. Około 1710 –1711 roku pojawiły się w Japonii srebrne monety „Oko-gin“ i „Hoei Yotsuo Cho-gin“ importowane z Korei. Monety srebrne „Meiwa Gomomme-gin“ z 1765 r. i „Meiwa Nanryo Nishu-gin“ z 1772 r. posiadają niespotykany dotąd kształt prostokątnej sztabki. Do końca okresu Edo, w latach 1835 - 70, jednostką monetarną była Tempo Tsuho o wartości 100 mon.

Państwowa Mennica powstała w Japonii w 1871 roku i do obiegu weszły wtedy trzy rodzaje monet: złote, srebrne i miedziane. Za standard przyjęto wówczas 1 jen = 1,5 g złota. Złote monety z tego okresu miały wartość 20 jen i 10 jen. W 1882 roku założono w Japonii Bank Narodowy a w 1897 roku zmieniono standard jena (1 jen = 0,79 g złota). Obecnie w Japonii w obiegu znajdują się monety o nominałach 1 jen (alum.) z 1955 r., 5 jen z 1959 r.,10 jen (brąz) z 1959 r., 50 jen (miedź+nikiel) z 1967 r.,100 jen z 1967 r. i 500 jen (nikiel) wybite w 2000 roku.

Pierwsze monety okolicznościowe puszczono w obieg w Japonii w 1964 roku z okazji Igrzysk Olimpijskich w Tokio o nominałach 100 jen i 1000 jen. Inne okazjonalne monety pojawiły się m.in.: w 1972 roku (Olimpiada w Sapporo), w 1976 z okazji 50-lecia panowania cesarza, w 1994 roku z okazji otwarcia lotniska Kansai, w 2002 roku wybito monetę pamiątkową z okazji Fifa World Cup a w 2003 roku srebrną monetą (500 jen) uczczono V Winter Asian Games Commemorative.

Kornel Drzewiński

źródła:
http://www.mint.go.jp/kids/pre-page02-e.html
http://www.mint.go.jp/data/page02_e.html
http://www.trussel.com/prehist/news102.htm

zdjęcia:
http://www.mint.go.jp/kids/pre-page02-e.html
http://www.mint.go.jp/data/page02_e.html
http://www.bekkoame.ne.jp/i/ge6128/kae.html
http://www.imes.boj.or.jp/cm/english_htmls/feature_gra1-7.htm
http://www.geocities.com/Tokyo/Island/6653/jcoins.htm
http://www.charm.ru/japan.htm

moneta Kai Yuan Tong Bao (dynastia Tang-Chiny) / okres Asuka

pierwsza moneta japońska Fuhonsen (brąz) / okres Asuka

japońska moneta Wado Kaichin (srebro) / rok 708

moneta Koushukin (złoto) / z okresu 1404-1587

moneta Kaiki Shoho (złoto) / 760 r.

moneta z prywatnej mennicy Bitasen (miedź) / okres Kamakura

moneta Tensho Naga Oban (stop złota) / 1588r.

moneta Kanei Tsuho (miedź) / 1636 r.

moneta Genroku Koban z lat 1695-1868

moneta Mameita Gin z lat 1695-1868

moneta Tyogin z lat 1695-1868

moneta Tosa Kanken z lat 1866-71 /wyspa Shikoku

moneta Meiwa Gomomme-gin (srebro) / 1765 r.

moneta Tempo Koban (złoto) / 1837 r.

1 - jen (srebro) /rok 1871

moneta 10-jen (złoto) z lat 1871-1882

moneta 20-jen (złoto) z 1871 r.

moneta 100-jen / Igrzyska Olimpijskie w Tokio w 1964 r.

moneta 100-jen / Olimpiada w Sapporo w 1972 r.

moneta 500-jen / otwarcie lotniska Kansai w 1994r.

moneta 500-jen (srebro) / V Winter Asian Games

1-jen stop alum z 1955 r.

5-jen z 1959 r.

10-jen (brąz) z 1959 r.

50-jen (miedź+nikiel) z 1967 r.

100-jen (miedź+nikiel) z 1967 r.

500-jen (stop niklu) z 2000 r.

Share this