Tradycyjne japońskie instrumenty muzyczne

W tradycyjnej muzyce japońskiej można ogólnie wyróżnić trzy rodzaje instrumentów: perkusyjne, strunowe i "powietrzne" - flety.
W najwcześniejszym okresie - japońskiej muzyce kultowej, tańcom w maskach, pieśniom (minyo) i recytacjom towarzyszył najczęściej flet i kokyu.
Muzyka dworska charakteryzowała się wzbogaconym zestawem instrumentów muzycznych m.in. o koto, shamisen, syou, hichiriki, ryuteki i kagurabue. Natomiast buddyjskiej medytacji Zen towarzyszyły takie instrumenty jak gongi (keisu - o kształcie misy), stojące bębny lub bęben mokugio (drewniana ryba). Gongi wykonane ze stopu metali wykorzystywan w ceremonii herbaty a teatr japoński No, Kabuki i Bunraku korzystał m.in. z fletu, bębenków tsuzumi czy shamisenu.

SHAKUHACHI - to bambusowy flet prosty, który przybył do Japonii z Chin prawdopodobnie w VI wieku. W japońskim skarbcu Shoso-in w Nara przechowywane są trzy flety shakuhachi (zob. poz. Inwent.43, 44 i 44) z okresu panowania cesarza Shomu (724 -749). Używano ich w tym okresie do uroczystej muzyki Gagaku w obrzędach buddyjskich oraz ceremoniach dworskich. Muzyka Gagaku opierała się na uznaniu określonej (m.in. filozoficznej) roli każdego z poszczególnych pięciu dźwięków w pentatonicznej skali. W XIII wieku wieku flet ten zyskał znaczną popularność dzięki wędrownej sekcie buddyjskiej zen Fuke założonej przez Shinchi Kakushina (1207-1298).
Japońskim mistrzem gry na tym instrumencie jest m.in. Hoshi Bonchiku z Kyoto, zaś mistrzem z USA jest John Singer grający od 1975 roku. Więcej na ten temat w artykule "Shakuhachi - tradycyjny japoński flet prosty" pod adresem: www.japonia.org.pl
Dźwięk instrumentu pod adresem:

http://j-music.com/aki/fantasy.wav

KOTO - (często nazywane Kin), ten instrument z rodziny cytr przywędrował do Japonii z Chin w VII wieku. Składa się z długiego pudła z drewna i ma około 80 -190 cm długości i 24 cm szerokości. Klasyczny instrument liczył 7-strun.
Współcześnie mają 13-e lub 17-e strun skręconych z jedwabiu. Muzyka grana na koto to Sokyoku. W XVI w. na wyspie Kyushu powstała pierwsza szkoła kształcąca profesjonalnych muzyków. Jednym z pierwszych mistrzów był Yamazoumi (niewidomy instrumentalista), który ukończy ją w 1612r. Znanym mistrzem gry na koto był Miyagi Michio (1894 - 1956). Pod poniższym adresem możemy posłuchać krótkiego utworu: "Sakura, sakura" oraz "Petals on the snow"

http://finearts.mbhs.edu/music/projects/sakura.mid
http://finearts.mbhs.edu/music/projects/petalsonthesnow.mid

BIWA - to japońska lutnia i posiada 3 - 5 strun. Instrument ten przybył z Azji do Chin ok. 100 roku a z Chin do Japonii (pod nazwą pipa) w okresie Nara (710-794). Początkowo, pod nazwą gabukiwa używany był w muzyce dworskiej Gagaku a w okresie Heian (794- 1185) jako instrument solowy. Wykonywana na nim muzyka nosi nazwę Biwagaku. W teatrze NO biwa tworzy muzyczny podkład do XV- wiecznych bitewnych historii. W XIX wieku powstała jej nowa odmiana Chikuzen biwa, a w XX w.
dalsze odmiany tego instrumentu zróżnicowane pod względem kształtu pudła, ilości strun i progów.

SHAMISEN - trzystrunowy instrument zrobiony z twardego, czerwonego drewna sandałowego. Używany w tanecznej muzyce Kabuki i teatrze Bunraku. Przybył do Japonii poprzez wyspy Ryukyu około 1560 roku. Na shamisenie można grać muzykę solo zwaną Shamisenongaku. Współcześnie istnieje kilka rodzajów shamisenu i stosuje się na nich różne techniki gry.
Dźwięk instrumentu pod adresem:

http://www.fix.co.jp/kabuki/sound/shamisen.au

KOKYU - dźwięk tego trzystrunowego instrumentu muzycznego towarzyszy najczęściej ludowym pieśniom i balladom.
Dźwięk instrumentu pod adresem:

http://www.yang-p.co.jp/YangData/WAV/sangen.mp3

TAIKO - w wolnym tłumaczeniu to "wielki bęben", używany przy różnych uroczystościach, festiwalach (matsuri) i innych życiowych okazjach. Jego dźwięk jest w buddyźmie uważany za głos samego Buddy.

TSUZUMI - to małe bębenki w kształcie klepsydry trzymane w dłoniach są używane w teatrze Kabuki i No. O-tsuzumi (3 dźwięki podstawowe) i Ko-tsuzumi (5 dźwięków ). Instrument przybył z Azji do Japonii w VII wieku a jego nazwa wywodzi się z Sanskrytu.

GONG - wykonany z drewna i stopu metali (brąz) towarzyszył buddyjskim ceremoniom i medytacjom a także używany był w trakcie ceremonii herbaty. Ten instrument pochodzi z Javy i Sumatry. Często jego dźwięk ostrzegał przed jakimś zagrożeniem.

SYOU, HICHIRIKI, RYUTEKI, KAGURABUE - ten zestaw instrumentów muzycznych używany był przy japońskiej tradycyjnej dworskiej muzyce Gagaku od tysiąca lat. Syou pochodzi z Chin z roku 1400 pne. i zrobiony jest z 17-u bambusowych rurek. Hichiriki - na tej krótkiej bambusowej rurce dł. 18 cm wygrywa się główną melodię w głębokim tonie. Ryuteki - bambusowy
flet dług. 40 cm wygrywa górne tony. Kagurabue - dźwięk tego 45.5 cm najdłuższego japońskiego fletu charakterystyczny jest dla trydycyjnej muzyki japońskiej Kagura.

Dźwięki instrumentów pod adresemi:

http://dynagong.com/shou.mp3
http://dynagong.com/hitiriki.mp3
http://dynagong.com/ryuteki.mp3
http://dynagong.com/kagurabue.mp3

W listopadzie 2005r. w kilku miastach w Polsce wystąpił z koncertem tradycyjnej muzyki japońskiej 24 - osobowy Zespół Muzyków Japońskich "Nichon Gassodan" pod kierunkiem założyciela zespołu i mistrza gry na koto - prof. Otsuki Somei.

Kornel Drzewiński

zdjęcia:

http://www.sunreed.com/
http://finearts.mbhs.edu/music/projects/KotoMusic.html
http://www.lightbrigade.demon.co.uk/Breakdown/Instruments.htm
http://www.fix.co.jp/kabuki/sound/shamisen.au
http://www.yang-p.co.jp/YangData/P2data/2-1.html
http://www.taikoza.com/wsn1963.html
http://www.lightbrigade.demon.co.uk/Breakdown/Instruments.htm
http://dynagong.com/eg.htm
http://shofu.pref.ishikawa.jp/shofu/intro_e/HTML/H_S52701.html
http://www.gakken.co.jp/ginworld/collection1/noh/index.html

Shakuhachi

Koto

Biwa

Shamisen

Kokyu

Taiko

Tsuzumi

Gong

Syou, hichiriki, ryuteki i kagurabue

Share this