Geisha - japońska dama do towarzystwa

Geishe są kobietami wykształconymi w wielu kierunkach jak przykładowo umiejętne ubieranie się, wysławianie czy poruszanie się z gracją. Znają także poezję, klasyczną literaturę, sztukę układania kwiatów (ikebanę),ceremonię podawania herbaty, grę na instrumentach muzycznych (shamisen, koto), kaligrafię, śpiew, taniec, sztukę konwersacji i wyszukane podawanie sake.

Wszystkie ubierają się w tradycyjne (ciężkie) kimona. W języku japońskim „Gei“ oznacza sztukę lub przedstawienie, „Sha“ - oznacza człowieka. Geishe są zatem utalentowanymi kobietami, które przeszły intensywny kurs nauki od najmłodszych nieraz lat. Jednakże, we własnym gronie używają terminu „geiko“, który oznacza „kobietę sztuki“. Współcześnie znają język angielski, obsługę komputera i prowadzenie domu.

Są dwa rodzaje dam do towarzystwa. Jeden zwie się „tachikata“ i związany jest z tradycyjnym tańcem japońskim mai - jest udziałem maiko. Drugi rodzaj zwie się „ jikata “ i wiąże się z grą na instrumentach tradycyjnych wraz ze śpiewem.

Geishe nie są zwykłymi hostessami, prostytutkami czy kurtyzanami jak mylnie niektórzy sądzą w krajach zachodnich. Fenomen japońskiejgejszy nie ma odpowiednika w innych kulturach na świecie - ani w czasach starożytnych ani współcześnie. Staje się to zrozumiałe jeśli weźmie się pod uwagę japoński styl codziennego życia. Żony japończyków prowadzą domowy tryb życia, zajmując się dosłownie wszystkim – wychowaniem dzieci, zakupami, gotowaniem potraw etc.. Japończyk nie zabiera ze sobą klucza do mieszkania, ponieważ uważa, że żona musi być w domu przez cały czas. Nie zabiera także żony na przyjęcia i na inne rozrywki, które po pracy spędza w męskim towarzystwie do wieczora. Ponieważ przebywanie wyłącznie we własnym, męskim towarzystwie byłoby na dłuższy czas nie do zniesienia, instytucja geishy jest tu jak najbardziej na miejscu.

Współcześnie oraz w dawnych czasach geishe zamieszkiwały pewne rejony miasta (hana-machi) w domach zwanych o-chaya. Typ domu o-chaya różni się całkowicie od innych miejsc gdzie serwuje się herbatę czy kawę.O-chaya jest zwykle małym domem z drewna, z podłogą z tatami i otwarciem na japoński ogród. W niektórych takich domach praktykują młode kandydatki na geishe już od 5-go lub 6-go roku życia. W wieku 15 - 20 lat stają się maiko (kobieta tańca). Taki dom, w którym prowadzi się dość trudny trening gejszy zwie się okiya.

Geishe lub maiko przesyłane są do takich miejsc jak o-chaya, hotele, zajazdy, domy herbaty, restauracje i inne miejsca zgodnie z życzeniami klienta. O-chaya są bardzo ekskluzywnymi miejscami gdzie można urządzać bankiety czy party. W Kioto obecnie jest pięć miejsc zwanych hana-machi. Najbardziej znanym dystryktem jest Gion położony na zachód od Kawaramachi. Najlepszym miejscem do spotkań z geishami jest ulica Hanamikoji, przy której wybudowano wiele domów o-chaya. W Tokio - takim miejscem spotkań jest Asakusa Hanamachi.

Maneko Iwasaki * ur. W 1949 roku była niekwestionowaną współczesną gwiazdą wśród geish z Gion Kobu w Kioto. Tę pozycję uzyskała w 29 roku życia. Obecnie ma córkę i z mężem mieszka w Kioto.

Ponieważ niektóre rejony ana-machi były historycznie powiązane z prostytucją, niekiedy istnieje uprzedzenie do geish i zamieszkiwanych przez nie rejonów. Pomimo tego, geishe są ważną częścią kultury Japonii a ich przedstawienia i urok przyciągają wielu ludzi z całego świata.

Kornel Drzewiński

Literatura:

* Maneko Iwasaki „Geisha. A life“ Wyd. Pocket Book, październik 2002
Golden Arthur „Wyznania Gejszy“ Wyd. Albatros/A. Kuryłowicz W-wa 2000

Zdjęcia:
http://www.gojapan.about.com/library/weekly/aa080300a.htm
http://www.phys.uni-paderborn.de/~blum/images/japan2001/kanazawa.html
http://www.mostlyfiction.com/excerpts/geisha.htm
http://cgfa.sunsite.dk/c/c-7.htm#choki
http://www.artgallery.sbc.edu/ukiyoe/eizan.html

Geisha z okresu Edo. drzeworyt Choki Eishosai, 1794r.

Geisha, drzeworyt Choki Eishosai, 1794r.

Geisha z listem, drzeworyt Eizan Kikugawa (1786-1864)

Geisha o wysokiej pozycji, drzeworyt Utagawa Yoshitora, 1860r.

Maiko

Maiko

Przedstawienie z udzałem maiko

Tradycyjne wnętrze domu geish (o-chaya)

Pokój z instrumentem muzycznym

Pokój w domu geish

Okładka książki Mineko Iwasaki "Geisha. A life"

Share this