Shashin - dzieje japońskiej fotografii

W 1839 roku L. J. Daguerre ogłosił w Paryżu swoją metodę utrwalania obrazu, nazwaną od jego nazwiska - dagerotypią. Sam termin fotografia pochodzi od greckiego słowa fotos - światło i grapho - pisać i został wprowadzony przez J. Herschela w tym samym roku. Zdjęcie - dagerotyp było pojedyńczym egzemplarzem a jego naświetlenie trwało 30 sek. i dłużej. Pierwsza kamera skrzynkowa (dagerotyp) pojawiła się w Japonii dopiero w 1849 roku, przywieziona z Holandii przez Ueno Shunnojo-Tsunetari (1790 -1851), który zaprezentował ją lokalnemu panu Shimazu Nariakira. Ichiki Shiro (1828 -1903) pochodzący z rodu Shimazu, zrobił w 1857 r. znany fotograficzny portret Shimazu Nariakira.

Ueno Hikoma (1838 - 1904), syn Shunnojo -Tsunetari, był jednym z pierwszych, czołowych japońskich fotografików - autorem wielu zdjęć ówczesnych samurajów pozujących w studio, japońskich pejzaży, świątyń i widoków w Nagasaki. W 1853 r. holenderski lekarz dr. J. K. van den Broek przybył do szpitala w Nagasaki i wykonał wiele zdjęć metodą dagerotypii oraz kalotypii. Jego następca dr. J. L. C. Pompe van Meerdervoort rozpowszechnił (wynalezioną w 1851r. przez Le Graya i S.Archera) metodę kolodionową, tzw. technikę mokrą wykonywania zdjęć, wśród Japończyków nie wyłączając Ueno Hikoma, który otworzył pierwsze komercyjne studio fotograficzne w Japonii w 1862 r. Uchida Kuichi. (1843 -1875) praktykował u Ueno Hikoma i stał się znany jako najlepszy fotograf w Tokio. Najbardziej znane są jego portrety cesarza i cesarzowej Meiji z 1872 roku.

W 1856r. przybył do Japonii konsul Townsend Harris ze swoim holenderskim tłumaczem Henry Heuskenem, który był także fotografem. Jednym z jego japońskich ucznów był Shimooka Renjo (1823 -1914). Shimooka kontynuował naukę fotografii ok.1860 r. u przebywającego z wizytą w Japonii amerykańskiego kapitana J. Wilsona. Przed wyjazdem J. Wilsona z Japonii w 1862 r. Shimooka odkupił od niego aparat fotograficzny i założył drugie japońskie studio fotograficzne w Yokohamie. Uważany jest za ojca japońskiej fotografii. W 1999 r. nakładem wydawnictwa Shinchosa ukazał się w Japonii album zawierający 180 fotografii Shimooka Renjo a w miejscowości Shimoda w pref. Shizuoka powstało Shimooka Renjo Shashin Kinenkan (Shimooka Renjo Foto - Muzeum).
W 1870 roku było już w Japonii przeszło stu profesjonalnych rodzimych fotografów stosujących metodę mokrej fotografii. Jednym z nich był Kozaburo Tamamura (1856 - ?), który sprzedawał swoje zdjęcia przeważnie turystom. Pierwsze suche płyty fotograficzne o emulsji żelatynowej wyprodukował na Zachodzie w 1871 r. R.L. Maddox a H. Goodwin wynalazł w 1887 r. film na podłożu celuloidowym. W tym okresie w Japonii otwarto pierwszy sklep fotograficzny, powstała pierwsza wytwórnia soczewek a także firma Konishi-ya, która później przyjęła nazwę Konica. Pierwsze, importowane suche płyty fotograficzne pojawiły się w Japonii około 1880 roku budząc wielkie ożywienie rynku fotograficznego wśród profesjonalistów a także amatorów. Wiele znakomitych fotografii z tego pokresu zostało wykonanych przez nieznanych dzisiaj autorów. Ogawa Kazumasa (1860-1929), uczeń Shimooka Renjo podróżował do USA gdzie studiował portret fotograficzny oraz metodę suchych płyt. Po powrocie do Japonii otworzył foto - studio w 1884 r. w Tokio. Był współzałożycielem Nihon Shashin-kai (Japońskie Stowarzyszenie Fotograficzne) oraz pierwszego japońskiego amatorskiego klubu fotograficznego. Pierwszy japoński magazyn fotograficzny ukazał się w 1889 r. Produkcję suchych płyt na terenie Japonii rozpoczęto dopiero w 1902r. w firmie Konishi-ya.
W 1888 r. w USA, powstał pierwszy na świecie aparat fotograficzny Kodaka na film taśmowy a w Niemczech w 1913r. - aparat małoobrazkowy Leica na film perforowany. W Japonii pierwszy aparat fotograficzny na film zwijany wyprodukowano w 1929 r. w firmie Minolta o nazwie Nifcalette a w 1936 r. pojawił się aparat Semi I firmy Olympus na film w rolce. W latach 20-tych i 30-tych, przed drugą wojną światową, wyróżniało się w Japonii dwóch mistrzów awangardowej fotografii - Nojima Yasuzo (1889 - 1964) oraz Nakayama Iwata (1895 - 1949), współzałożyciel Ashiya Camera Club. Prace ich wystawiono w 1999 r. w galerii w Sydney. Na liście nagrodzonych fotografii w międzynarodowym konkursie Millenium Photo Project z września 2000 r. znalazła się praca pod tytułem Łucznicy Miyata Hironori z Japonii. Współcześnie na terenie Japonii działają dwa stowarzyszenia fotografików:
Photographic Society of Japan, Inc. (PSJ)
JCII Bldg., Ichibancho 25, Chiyoda-ku, Tokyo 102-0082.
Fax: (03)5276-3586
Japan Advertising Photographers Association (APA)
2-11-3 Tsukiji, Chuo-ku, Tokyo 104-0045.

Poniżej lista Japończyków, którzy przyczynili się do rozwoju sztuki fotografii w Japonii:

AKIYAMA Shotaro 秋山 庄太郎
ARAKI Nobuyoshi 荒木 経惟
ASAI Shimpei 淺井 愼平
ASANUMA Tokichi 淺沼 藤吉
DOMON Ken 土門 拳
ENARI Tsuneo 江成 常夫
ESAKI Reiji 江崎 禮二
FUJII Hideki 藤井 秀樹
FUJIWARA Shinya 藤原 新也
FUKADA Toshio 深田 敏夫
FUKASE Masahisa 深瀬 昌久
FUKUHARA Roso 福原 路草
FUKUHARA Shinzo 福原 信三
FUKUHARA Yoshiharu 福原 義春
FURUKAWA Shunpei 古川 俊平
GOCHO Shigeo 牛腸 茂雄
GOMI Akira 五味 彬
GOTO Keiichiro 後藤 敬一郎
HAGA Hideo 芳賀 日出男
HAMAYA Hiroshi 濱谷 浩
HANABUSA Shinzo 英 伸三
HANAWA Yoshino 塙 芳野
HANAYA Kanbee ハナヤ 勘兵衛
HASHIGUCHI George 橋口 譲二
HATAKEYAMA Naoya 畠山 直哉
HAYASAKI Osamu 早崎 治
HAYASHI Tadahiko 林 忠彦
HIRAMA Itaru 平間 至
Hiro
HIROMIX ヒロミックス
HOMMA Takashi ホンマ タカシ
HOSHINO Michio 星野道雄
HOSOE Eikoh 細江 英公
ICHIKI Shiro 市来 四郎
IIZAWA Kohtaro 飯沢 耕太郎
IJIMA Kaoru / IZIMA Kaoru.
IMAI Hisae 今井 寿恵
IMAMORI Mitsuhiko 今森 光彦
INA Nobuo 伊奈 信男
INOUE Munekazu
IRIE Taikichi 入江 泰吉
ISHIGURO Kenji 石黒 健治
ISHIKAWA Bunyo 石川 文洋
ISHIKAWA Kenji 石川 賢治
ISHIMOTO Yasuhiro 石元 泰博
ISHIUCHI Miyako 石内 都
ITO Mari 伊藤 真理
IWAGO Mitsuaki 岩合 光昭
IWAMIYA Takeji 岩宮 武二
IZIMA KAORU イジマ カオル (伊島 薫)
IZU Kenro 井津 健郎
JUMONJI Bishin 十文字 美信
KAGEYAMA Koyo 影山光洋
KANAMARU Shigene 金丸 重嶺
KANO Tenmei (Noriaki) 加納 典明
KAWADA Kikuji 川田 喜久治
KAWAUCHI Rinko 川内倫子
KIJIMA Takashi 杵島 隆
KIMURA Ihee (Ihei) 木村 伊兵衛
KITANIWA Tsukuba 北庭 筑波
KIZU Kokichi 木津 幸吉
KOBAYASHI Norio 小林 のりお
KON Michiko 今 道子
KUMAGAI Shin 熊谷 秦
KUMAKIRI Keisuke 熊切 圭介
KURATA Seiji 倉田 精二
KUSAKABE Kimbei 日下部 金幣
KUWABARA Kineo 桑原 甲子雄
KUWABARA Shisei 桑原 史成
MAEDA Shinzo 前田 真三
MATSUMOTO Norihiko 松本 徳彦
MATSUSHIMA Susumu マツシマ ススム
MATSUZAKI Shinji 松崎 晋二
MIDORIKAWA Yoichi 緑川 洋一
MIKI Jun 三木 淳
MINAMI Yoshikazu 南 良和
MIYAMOTO Ryuji 宮本 隆司
MIYASHITA Maki 宮下 マキ
MIYATAKE Toyo 宮武 東洋
MIYAZAKI Manabu 宮崎 学
MIYOSHI Kazuyoshi 三好 和義
MIYOSHI Kozo 三好 耕三
MIZOBUCHI Hiroshi 溝縁 ひろし
MORI Mariko 森万里子
MORIMURA Yasumasa 森村 泰昌
MORINAGA Jun 森永 純
MORIYAMA Daido 森山 大道
MORIYAMA Mayumi 森山 眞弓
MOROOKA Koji 師岡 宏次
NAGAKURA Hiromi 長倉 洋海
NAGANO Shigeichi 長野 重一
NAGAO Yasushi 長尾 靖
NAGASHIMA Yurie 長島 有里枝
NAITO Masatoshi 内藤 正敏
NAKAHIRA Takuma 中平 卓馬
NAKAMURA Ikuo 中村 征夫
NAKAMURA Masaya 中村 正也
NAKAMURA Rikko 中村 立行
NAKANO Masataka 中野 正貴
NAKAYAMA Iwata 中山 岩太
NAMIKAWA Banri 並河 萬里
NARAHARA Ikko 奈良原 一高
NARUI Raisuke 成井 頼佐
NATORI Yonosuke 名取 洋之助
NINAGAWA Mika 蜷川 実花
NOJIMA Yasuzo 野島 康三
NOMACHI Kazuyoshi 野町 和嘉
NOMURA Keiko 野村 惠子
NUMATA Sanae 沼田 早苗
OGAWA Gesshu 小川 月舟
OGAWA Kazumasa (Isshin, Kazuma) 小川 一眞
OHARA Ken 小原 健
OHKURA Shunji 大倉 舜二
OHNISHI Minoru 大西 實
OHNISHI Mitsugu 大西 みつぐ
OISHI Yoshino 大石 芳野
OKADA Koyo 岡田 紅陽
ONODERA Yuki オノデラ ユキ
ORISAKU Mineko 織作 峰子
OTAKE Shoji 大竹 省二
OTSUJI Kiyoji 大辻 清司
SAKAI Toshio 酒井 淑夫
SANAI Masafumi 佐内 正史
SASAKI Kon 佐々木 崑
SASAMOTO Tsuneko 笹本 恒子
SATOH Tokihiro 佐藤 時啓
SAWADA Kyoichi 沢田 教一
SETO Masato 瀬戸 正人
SHIBATA Toshio 柴田 敏雄
SHIMAZU Nariakira 島津 斉彬
SHIMOOKA Renjo
SHINOYAMA Kishin 篠山 紀信
SHIOTANI Teiko 塩谷 定好
SHIRAHATA Shiro 白旗 史朗
SHIRAKAWA Yoshikazu 白川 義員
SONOBE Kiyoshi 薗部 澄
SUGIMOTO Hiroshi 杉本 博司
SUGIURA Rokuemon VI 杉浦 六右衛門
SUGIYAMA Kira 杉山 吉良
TABUCHI Yukio 田淵 行男
TAKAGI Yuriko 高木 由利子
TAKANASHI Yutaka 高梨 豊
TAKEUCHI Toshinobu 竹内 敏信
TAMAMURA Kozaburo 玉村 康三郎
TAMOTO Kenzo 田本 研造
TAMURA Shigeru 田村 茂
TANAKA Kojo 田中 光常
TANAKA Tokutaro 田中 徳太郎
TANNO Akira 丹野 章
TANUMA Takeyoshi 田沼 武能
TATEISHI Akira 舘石 昭
TATSUKI Yoshihiro 立木 義浩
TOKIWA Toyoko 常盤 とよ子
TOMATSU Shomei 東松 照明
TOMIYAMA Haruo 富山 治夫
TSUCHIDA Hiromi 土田 ヒロミ
TSUZUKI Kyoichi 都築 響一
UCHIDA Kuichi 内田 九一
UEDA Shoji 植田 正治
UEDA Yoshihiko 上田 義彦
UENO Chizuko 上野 千鶴子
UENO Hikoma 上野 彦馬
UENO Shunnojo 上野 俊之丞
USHIODA Tokuko 潮田 登久子
USUI Shuzaburo 臼井 秀三郎
WATANABE Katsumi 渡辺 克巳
WATANABE Yoshio 渡辺 義雄
YAMAGISHI Shoji 山岸章二
YAMAHATA Yosuke 山端 庸介
YAMAMOTO Kansuke 山本 悍右
YAMAMOTO Yoko ヤマモト ヨウコ
YAMAZAWA Eiko 山沢 栄子
YANAGI Miwa やなぎ みわ
YOKOO Tadanori 横尾 忠則
YOKOSUKA Noriaki 横須賀 功光
YOKOYAMA Matsusaburo 横山 松三郎
YOSHIDA Ruiko 吉田 ルイ子

Do rozkwitu sztuki fotografii przyczynili się także obcokrajowcy działający na terenie Japonii w latach 1853 - 1974. Są to m.in: Beato Felice, Black John Reddie, Brown Eliphalet jr., Burton William Kinnimond, Farsari Adolfo, Gosikiewicz Józef Antonowicz, Hymas Johnny, Marks Harvey R., Pompe van Meerdervoort Julius L.C.,
Rosental Joe, Rossier P., Saunders William, Smith W. Eugene, baron Stillfried, Wilson John, Wirgman Charles

Kornel Drzewiński

źródła:
http://photojpn.org/news/modules.php?op=modload&name=Reviews&file=index&...
http://www.esthet.org/japanphotography/
http://photography.about.com/library/weekly/aa052801a.htm
http://photojpn.org/dir/listings.php?cmd=viewlistB&cid=95
http://photography.about.com/gi/dynamic/offsite.htm?site=http://photojpn...
http://en.wikipedia.org/wiki/Konica_Minolta
http://www.millenniumphoto.com/english/winners.html

zdjęcia:
http://photography.about.com/gi/dynamic/offsite.htm?site=http://photojpn...
http://www.clevelandart.org/exhibcef/japhoto/html/7134982.html
http://www.asia.si.edu/archives/finding_aids/images/AR270.jpg
http://www.antique-maps-books.com/acatalog/photographs_3465_japan.htm
http://www.nationalgeographic.pt/revista/1203/feature6/zoom7.asp
http://www.kitamura.co.jp/museum/02_mid/min_npc.html
http://www.sakura-do.com/e015.htm
http://www.wsws.org/articles/1999/oct1999/phot-o09.shtml
http://www.millenniumphoto.com/english/photos/week28.html

zdjęcie sygnowane Shimooka Renjo (1823-1914)

Shimooka Renjo - Portret wojownika / ok.1800 r.

Ueno Hikoma (1838-1904)

Ueno Hikoma - Łódź na piasku / ok.1900 r.

Ichiki Shiro (1828-1903) - portret Shimazu Nariakira / 1857 r.

Kusakabe Kimbei (1841-1934) - Wielka brama, Nikko / ok. 1860 r.

Uchida Kuichi (1843-75) - portret cesarza Meiji /1872r.

Kozaburo Tamamura - Widok na Fuji-san z Taganoura / 1880 r.

Kazumasa Ogawa (1860-1929) - Domowa kąpiel / ok. 1900 r.

Nojima Yasuzo (1889-1964) - okładka katalogu z wystawy w 1991 r.

Nojima Yasuzo - Pani Hosokawa / 1932 r.

Nakayama iwata (1895-1949) - portret artysty Foujita Tsuguharu

Miyata Hironori - nagrodzona fotografia Łucznicy w konkursie z 2000 r.

Share this