Współczesna rzeźba japońska w kamieniu

Japońska rzeźba ma swoje korzenie w dawnych zwyczajach shinto oraz w buddyjskiej sztuce religijnej. Najstarszymi, zachowanymi do dziś dziełami sztuki japońskiej z okresu Jomon (ok. 4500 lat p.n.e.) są gliniane posążki totemiczne zwane dogu. Z epoki przedbuddyjskiej (ok.500r.n.e.) pochodzą jedynie gliniane cylindry oraz figury (haniwa) o wysokości od 30 cm do 150cm. znalezione w dawnych kurhanach. Buddyjskie posągi Buddy, Bodhisattwów i Dewów wykonywano tradycyjnie z brązu, drewna polichromowanego, gliny polichromowanej lub laki.

Od najdawniejszych czasów, głównymi elementami klasycznego ogrodu japońskiego były zawsze głazy i drzewa. Głazy odgrywały najważniejszą rolę - ich wymiary, kształty, faktura powierzchni i wielkość przestrzeni między nimi była ściśle zharmonizowana z otoczeniem. Wewnętrzna dynamika ukryta w kształcie poszczególnych głazów miała znaczący wpływ na estetykę kompozycji ogrodu. Zasada trzech sił (niebo, ziemia, człowiek) była jednym z najważniejszych narzędzi estetycznych artysty projektanta. Podobnie w japońskich ogrodach zen, na ich pejzaż składały się skały i „woda” z zagrabionego żwiru. Kamień symbolizował pierwiastek męski, jeden z dwóch uzupełniających się składników kosmosu, jako element ciemny, ciężki, pasywny w przeciwieństwie do jasnej, lekkiej, pełnej energii wody (pierwiastek żeński).

Po drugiej wojnie światowej wielu japońskich artystów rzeźbiarzy zaczęło ekperymentować z nowymi materiałami, formą oraz skalą.
Pod koniec lat 60-ch pojawiła się w sztuce japońskiej tendecja zwana Mono-ha (szkoła rzeczy) nawiązująca do naturalnego środowiska i relacji zachodzących pomiędzy ludźmi a stosowanymi naturalnymi materiałami jak kamień, drewno, ziemia, bambus czy papier. Wraz z otwarciem w 1969r. muzeum na otwartym powietrzu w Hakone, zaczęły powstawać prace rzeźbiarskie ustawiane na miejskich placach i w parkach a architekci projektowali miejsca pod wolnostojące rzeźby w budynkach i planach urbanistycznych. Z uwagi na to, że ciężka rzeźba kamienna nie miała w Japonii głębszej tradycji, większość zewnętrznych rzeźb wykonywano ze stali, tworzywa sztucznego czy aluminium. Poszukiwania narodowej tożsamości w latach 70-ch doprowadziły do odnowienia japońskiego sposobu postrzegania formy, przestrzeni, rytmu oraz koncepcji filozoficznych, które ożywiły sztukę japońskiej rzeźby w latach 80-ch.
Japońscy artyści rzeźbiarze wnieśli duży wkład w rozwój sztuki światowej rzeźby w kamieniu uczestnicząc w wielu krajowych i zagranicznych wystawach i sympozjach. Międzynarodowe Sympozja Rzeźby w kamieniu zorganizowano także w Japonii w latach: 1978 (Kamisuwa), 1981(Hagi), 1989 (Nanakita), 1991 (Miyakubo), 1990 (Shijonawate), 1996 (Nanao), 1997 (Iwate), 2003 (Iwate). Wśród współczesnych japońskich artystów wykonujących swe rzeźby głównie w kamieniu można wyróżnić:

HIROYUKI ASAKAWA
Ur. 1969r. w pref.Kanagawa. W latach 1997 - 2001 był wykładowcą na Wydzale Rzeźby w Tokyo National University of Fine Arts and Music.

IKEGAMI SUSUMU
Ur. w 1957 w Kanazawa. Jest znanym japońskim rzeźbiarzem pracującym w kamieniu, wystawiającym swoje prace na publicznych placach w miastach w całej Japonii.

IMAI YUOKO
Urodzona w 1972r. w Nagano. Rzeźbi m.in. w kamieniu i drewnie.

KATAGIRI HIRONARI
W 2001r. wziął udział w międzynarodowych warsztatach rzeźby w kamieniu - Scottish Sculpture Workshop (SSW), które miały wielki wpływ na rozwój jego twórczości i dalsze życie. Hironori Katagiri odegrał ważna rolę w rozwoju twórczych kontaktów pomiędzy szkockimi i japońskimi rzeźbiarzami na warsztatach SSW. Pierwszą indywidualą wystawę miał w Szkocji w Aberdeen. Wystawił wówczas rzeźby ze szkockiego granitu, małe rzeźby wykonane z japońskiego bazaltu oraz rysunki na papierze w dużym formacie. Po powrocie do Japonii założył Studio Rzeźby Ukishima w Iwate. Był organizatorem 9-go Sympozjum Rzeźby w Nanakita(Sendai) w Japonii w 1989r. oraz dyrektorem artystycznem Sympozjuw Rzeźby w Austrii w 1994r.

KEIZO USHIO
Ur.1951w Fukusaki (Hyogo). Brał udział w rzeźbiarskich sympozjach jako uczestnik i organizator w Japonii (1985,86,89,92,94,95,2003), Madrasie (1991), Izraelu (1998), San Sebastian (1999), Norwegii (2000), Tasmanii (2001), Ohio (2002). Otrzymał na licznych wystawach wiele wyróżnień i nagród.

KOIKE MITSUNORI
Rozpoczął dzałalność jako rzeźbiarz w kamieniu w 1974r.
Studiował w Burlington, Vermont oraz w Carrarze podczas swoich podrórzy po Europie. Brał udział w Sympozjum Rzeźby w Lindabrunn w Austrii w 1986r. . Od 1984r. Koike Mitsunori pracował w Studio Hannoki w Hara Village w Japonii wykonując rzeźby z granitu dla parków, szkół, biur i miejskich placów w całej Japonii. Był organizatorem wielu wystaw jak „Kamień i człowiek” czy Wystawa w 1992r. w Nagano. Koike ma także zasługi dla utworzenia poprzez internet źródła informacji dotyczącego rzeźby w kamieniu w Anglii i w Japonii.
Zob: http://www.traces.ws/gallery/artists.html

KOZURU ATARU
Łączy w swoich rzeźbach elementy pochodzące z natury oraz powstałe w wyniku działalności człowieka zarówno we wschodniej kulturze (Japonia) jak i zachodniej (USA) na zasadzie konfrontacji. Szacunek dla kultury kraju i jej mitologii odgrywa zasadniczą rolę w jego rzeźbach.

KUBO KIWAME
Ur. 1956r. w Osace. Japoński rzeźbiarz abstrakcyjny. Tworzy geometryczne kompozycje z marmuru i granitu.

MASATOSHI IZUMI
Ur.1938 w Mure (Shikoku). Praktykował u rzeźbiarza Isamu Noguchi do chwili jego śmierci. Mieszka w Takamatsu na wyspie Shikoku. Współpracował także z Sano Toemon oraz Shunmyo Masuno.

MIYAUCHI HIROSHI
Ur.1956 w Ehime. Brał udział w rzeźbiarskich sympozjach w USA (1981), Japonia (1990), Bułgaria (1998), Szwajcaria (1999), Borneo (2003), Indie (2004). Był organizatorem 10-go Sympozjum Rzeźby w Miyakubo(Ehime) w Japonii w 1991r. Obecnie pracuje w swoim studio na wyspie Seto nad głównym symbolem projektu „Wzgórze cytryny„ w Matsuyama.

NAGARE MASAYUKI
Ur. 1923r. w Nagasaki. Jego rzeźby wykonane głównie z granitu znajdują się w centrum Tokio, w parkach i ogrodach a także daleko na opustoszałych wyspach. Jego prace nawiązują do tradycyjnego japońskiego rzemiosła i artystycznego warsztatu.

NAKAJIMA OSAMU
Ur. 1937r. w Kaijyo. W 1962r. uzyskał dyplom Akademii Sztuki w Tokio. Spędził kilka lat w St.Georgen przy odlewach. Od 1982r. posiada austriackie obywatelstwo. W jego rzeźbach dokładnie skalkulowane są ciężary poszczególnych elementów kompozycji dla utrzymania równowagi całości.

NOBORU YOSHIDA
Był organizatorem 13-go Międzynarodowego Sympozjum Rzeźby w Nanao (Ishikawa) w Japonii w 1996r.

OHNARI HIROSHI
Ur.1939 w Japonii. Założył w 1983r. rzeźbiarskie atelier „Kaze“(jap.Wiatr) w miejscowości Segamiko koło Tokio. Jest współautorem książki „Wiatr i miraż“ wydanej w 1999r. Uczestniczył w wielu rzeźbiarskich sympozjach i prezentował swoje prace w galeriach w Tokio, Yokohamie i w krajach Europy oraz USA.

OHARA JUN
Ur.1949r. w Nagano. Jest aktywnym uczestnikiem rzeźbiarskich warsztatów od 1979r. od czasu kiedy zaczął podróżować po Europie. Był szczególnie aktywnym twórcą i organizatorem na Sympozjum Rzeźbiarskim w Lindabrunn w Austrii w 1986 r.

OKAMOTO ATSUO
Ur.1951 w Hiroszimie. Po ukończeniu Uniwersytetu w Tama założył grupę zwaną Atelier KUU. Pracował początkowo nad modelami monet,
później powrócił do sztuki rzeźby w kamieniu.

SUGAWARA JIRO
Ur. W 1941r. w Nara. W 1967 ukończył Tokyo National University of Fine Arts and Music. W latach 1970-84 studiował we Włoszech. Obecnie jest profesorem na Wydziale Sztuki Uniwersytetu w Osace. Wystawiał prace w Amsterdamie (1993), Tokio, Osace (1994), Holandii (1996), Londynie, Paryżu, Yamagata (1997), Aichi, Osace (1998). W 2004r wystawił prace w galerii nowoczesnej rzeźby w Tokyo Chuo Ku Ginza

TAKASHIMA FUMIHIKO
Ur.1940r. w Nagano. Używa kamienia jako środka do zapisu poezji jaką odnajduje w scenach i obiektach codziennego życia. Jest członkiem komitetu Ichiookai Exposition Art oraz prezesem Związku Artystów w prefekturze Kanagawa.

TANABE TAKESHI
Był współorganizatorem 11-go Międzynarodowego Sympozjum Rzeźby w Shijonawate(Osaka) w Japonii w 1990r.

UKINAKA TAMOTSU
Był organizatorem 15-go Międzynarodowego Sympozjum Rzeźby w Iwate (Iwate) w Japonii w 2003r.

YADA HIDETO
Ur.1971r. w Aomori. Ukończył w 1994r. Wydział Sztuki Uniwersytetu w Osace oraz studia podyplomowe na uniwersytecie w Tama w 1996r. W 2000r. wziął udział w Village festival w Kanagawie. Na 5-tej Wystawie Rzeźby Azjatyckiej w Oita w Japonii w 2001r. uzyskał nagrodę - quasi grand prix za rzeźbę „Rurociąg“.

YAGI YOSHIO
Ur. w 1945r. w Tokio. Jego wizja sztuki użyteczności publicznej została ukształtowana przez klimat miejskiej kultury i uznanie dla rzeźbiarskiego potencjału transformującego życie w mieście. Wykonał wiele rzeźb na potrzeby publicznych przestrzeni w takich miastach jak Kamisu, Tama, Saitama, często współpracując z architektami, projektantami krajobrazu i miejskimi planistami. Yagi był uczestnikiem wielu międzynarodowych warsztatów rzeźbiarskichi zorganizowanych w Japonii, Austii, Kanadzie, Szkocji i na Tajwanie.

YOKOZAWA HIDEKAZU
Był organizatorem 1-go Międzynarodowego Sympozjum Rzeźby w Kamisuwa (Nagano) w Japonii w 1978r. oraz 2-go w Hagi(Yamaguchi) w Japonii w1981r.

Kornel Drzewiński

Źródła:
- Zofia Albertowa „Sztuka japońska w zbiorach polskich”, Wyd. Art. i Filmowe, W-wa 1987
- David A. Slawson „Sztuka ogrodów” w:”Estetyka japońska” pod red. Krystyny Wilkoszewskiej, Universitas, Kraków 2001

http://www1.seaple.icc.ne.jp/A-HIRO/e/menu.html
http://reference.allrefer.com/country-guide-study/japan/japan120.html
http://www.metamo.art.hiroshima-cu.ac.jp/e/okamoto/index_en.html
http://www.netart.co.kr/kiss/f1-p.htm
http://f12.aaa.livedoor.jp/~kiwame/profile.htm
http://www.noguchi.org/izumi.html
http://www.traces.ws/gallery/sculptors.html
http://www.ukishima.net/files/project/sympo_index.e.html

Zdjęcia:
http://www.hudsonvalley.org/web/PR/photo/prpix-kyext.html
http://www4.ocn.ne.jp/~asafumi/asian/5th/5th_asian.html
http://www.h5.dion.ne.jp/~stonemia/sub030.htm
http://www.h2.dion.ne.jp/~okamotoa/e/top_e.html
http://user.cnet.ne.jp/t/tfukashi/ohara.htm
http://www1.seaple.icc.ne.jp/A-HIRO/e/menu.html
http://f12.aaa.livedoor.jp/~kiwame/
http://www.thejapaneseconnection.com/Ikegami/41_b.htm
http://www.izumi-stoneworks.com/mure.html
http://www.ataru-sculpture.com/biography.htm
http://www.cistern.com/fukashi/page11.html
http://www.ukishima.net/files/project/project_index.e.html
http://www.bg-bab.ac.at/kunst/24.htm
http://www2.memenet.or.jp/~keizo/0005.htm
http://www.bg-bab.ac.at/kunst/1967.htm
http://www.skulpturenverzeichnis-soest.de/skulpturen/narita/narita1.html

„Brama wiatrów“, rzeźba w kamieniu 280x280x160cm - Hiroyuki Asakawa

Monument z granitu wys. 3m x2m w budynku Nara Center w Japonii (1993r.) - Kubo Kiwame

„Brama słońca“, rzeźba w kamieniu - Ikegami Susumu

„Jubileusz”, Gabbro, Brook Garden USA (1965r.) - Nagare Masayuki

„Stone works 3“ (1992r.) - Masatoshi Izumi

„Rurociąg“ wys. 2,15x3,95x1,355m z Wystawy Rzeźby Azjatyckiej w Oita w Japonii - Yada Hideto

„Nowy początek“, granit - Kozuru Ataru

„Kamienny postument“, wys.250cm - Miyauchi Hiroshi

Rzeźba kamienna we wnętrzu - Ohara Jun

Rzeźba w Dannmarks Bedste Skulpturpark (Dania) z 2004r. - Keizo Ushio

Kamienne słupy w porcie lotniczymw Hiroszimie - Okamoto Atsuo

Rzeźba dla budynku biurowego w Saitama (1999r.) - Yagi Yoshio

„Czekając na wschód słońca“, granit 60x120x230cm (2002r.) w Ohdori (Iwate) - Katagiri Hironori

„Źródło rzeki“, granit 2,5x2,5x2,5m (1996r.) - Mitsunori Koike

Rzeźba w kamieniu (1972r.) - Takashima Fumihiko

„Brama“ rzeźba (1974r.) - Ohnari Hiroshi

Rzeźba z kamienia w plenerze (1981r.) - Yokozawa Hidekazu

„Inside form GG-2“,czarny granit 70x130x80cm - Sugawara Jiro

„Bez tytułu“, dolomit 1,5x3,56x0,98m (1969r.) - Nakajima Osamu

Rzeźba, kamień (1973r.) - Tanabe Takeshi

Share this