Asymetria w japońskiej architekturze

Asymetria jest jedną z twórczych sił głęboko zakorzenionych w tradycji kultury japońskiej. Spotykana gdziekolwiek symetria jest odbiciem aspektów kultury chińskiej bądź wływów kontynentalnych. Najstarszym zachowanym zespołem buddyjskim w Japonii jest świątynia Horiuji koło Nara z około 607 roku. W jej symetrycznym układzie planu można zauważyć już charakterystyczną dla Japończyków asymetrię.

W okresie Heian (794 - 1185) budowniczowie świątyń odrzucili przestrzeganą na ogół symetrię w komponowaniu całego zespołu. Budynki były wznoszone na stokach zalesionych gór, zintegrowane całkowicie z krajobrazem, z dachami krytymi korą cyprysu.Przykładami z tego okresu są kondo i pagoda świątyni Muroji koło Nara. W okresie Muromachi (1333 - 1573) na znaczeniu zyskały dzendo (sala medytacji) i hodzio (pawilon mieszkalny dla opata) wtopione w zespół klasztorny. Całość jest niesymetrycznie rozmieszczona w dużym ogrodzie i powiązana galeriami. Przykładem z okresu Edo (1603 - 1868) jest willa cesarska Katsura zbudowana pod Kyoto w latach 1620 - 1658 w duchu ścieżki i estetyki Herbaty. Całość asymetrycnej budowli kryją dachy z kory hinoki.
Upodobanie Japończyków do nieregularności przejawiło się także w literaturze, kaligrafii, ceramice i innych sztukach pięknych. Liczący około 500 lat suchy ogród świątyni Ryoanji jest wybitnym przykładem asymetrii mającej swe podłoże w buddyźmie Zen. Atmosfera tego ogrodu porusza głębsze warstwy świadomości osób zwiedzających i wciąga do dłuższej kontemplacji. Interesującym architektonicznie współczesnym przykładem braku symetrii jest między innymi budynek rozgłośni radiowej i centrum prasowego koncernu Yamanashi w Kofu zaprojektowanego przez architekta Kenzo Tange w latach 1964-66, elewacja budynku atelier w Tagajo, Miyagi pref. z 2001 roku architekta Naoto Yaegashi czy Serpentine Gallery Pavilon z 2002 r. architekta Toyo Ito wybudowany w Londynie.

Kornel Drzewiński

zdjęcia:
http://www.townnet.com/ArchiSite/architect.html
http://vandyck.anu.edu.au/work/teach/context/faculty-web.at.nwu.edu/art-...
http://www.getty.edu/artsednet/images/BM/Katsura/site.html
http://www.larch.umd.edu/classes/larc/L160/Slides/Landscapedesignineast/...
http://www02.so-net.ne.jp/~kuma/
http://www.arkitera.com/gununsorusu/2002/09/20.htm

Plan świątyni Horyuji

widok z góry świątyni Horyuji

plan willi Katsura

widok willi Katsura

plan ogrodu zen świątyni Ryoanji

widok z góry ogrodu zen w Ryoanji

widok centrum prasowego koncernu Yamanashi w Kofu, arch. Kenzo Tange

widok budynku atelier w Tagajo, Miyagi pref., arch. Naoto Yaegashi

Serpentine Gallery Pavilon, arch. Toyo Ito

Share this