Japońskie Torii - geneza i architektura

Konstrukcja bramy nazywanej „torii“ jest wyłącznym produktem kultury japońskiej, ten typ budowli nie istnieje w Chinach ani pobliskiej Korei. Słowo torii oznacza „grzędę lub żerdź dla ptaka“ i przypomina znaną scenę z mitologii japońskiej, kiedy zgromadzeni bogowie starali się wywabić boginię słońca Amaterasu z jaskini gdzie się ukryła.

Zaangażowana została więc gromada ptaków z ich długotrwałym śpiewem, który przeistoczył się w wielką symfonię – wezwanie płynące z całej Japonii, skierowane do ich bogini. Tak więc każde torii przed świątynią Shinto symbolizuje wołanie do jednego z bogów idących naprzód pielgrzymów a jego przekroczenie oznacza opuszczenie istniejącego świata i przejście w świat boskiej mocy. Do japońskich świątyń shintoistycznych prowadzi najczęściej długa droga, poprzecinana wieloma wolnostojącymi bramami zbudowanymi z dwóch pionowych, lekko skośnych słupów i dwóch łączących je u góry belek poziomych połączonych bez użycia gwoździ. Prawdopodobnie pierwsze bramy były u góry łączone przy pomocy skręconego sznura ściągającego pionowe słupy. Rozwój torii datuje się od okresu Heian (795-1185). Najstarsze istniejące torii są przy świątyni Kasuga, Izumo oraz Ise. Bramy u wejścia do jednego z wąwozów gór Hakone i na wyspie Miyajima zostały wzmocnione u dołu belkami, słupami i przykryte zostały daszkami. Wielka brama O-torii stoi w morzu w odległości 160 m. od głównej świątyni Shitasak–Itsukushima, historycznie postawiona była w tym miejscu w roku 1168. Współczesna konstrukcja o wysokości 16,8 m. pochodzi z rekonstrukcji z 1875 r, natomiast boczne, wzmacniające cztery pionowe słupy dodano w 1547 roku. Daszek zrobiony jest z desek cyprysu, a całość pokryta czerwoną laką. Większe kompleksy świątynne mają zwykle znaczną liczbę torii. Świątynia Fushimi Inari poświęcona dla boga ryżu znana jest z wielkiej ilości bram torii ustawionych jedna obok drugiej przez czcicieli tak, że powstał korytarz którym trzeba iść około dwóch godzin do głównego wejścia świątyni. Bramy torii można odnaleźć m.in. na starych drzeworytach „Fujisawa“ Ando Hiroshige (1797-1858) a także we współczesnej fotografii artystycznej Michaela Kenna „Torii, Takaishima, Honshu, Japan 2002“.

Kornel Drzewiński

Zdjęcia:
http://www.wwzww.com/vjp/contents/08chuugoku/02simaneizumotaisha/index.htm
http://www.ianbergman.com/SAS/Archives/other_pics/pics6/Dom/Nice%20One%2...
http://www.columbia.edu/~hds2/ise/imgindex.htm#6.
http://www4.justnet.ne.jp/~aoh/RELIGION.HTM
http://shopping.corbis.com/search/details.asp?imageid=10579677
http://shopping.corbis.com/search/details.asp?imageid=10253026
http://www.snapshotasia.com/Japan_20.htm
http://www.greatbuildings.com/buildings/Torii_of_Itsukushima.html
http://www.japan-guide.com/e/e2059.html
http://www.hiroshima-cdas.or.jp/home/okazaki/eng/jinja/j_02.html
http://www-hsc.usc.edu/~rwatajpgnab/

Ewolucja formy torii

Drewniane Torii w Kitano (fot. historyczna)

Widok kilku bram torii od wewnątrz

Rząd torii w Hida Gokoku Shine, Takayama

Brama torii przed świątynią Shinto

Torii świątyni Matsumo-o Taisha ze świątecznym przybraniem

Torii na górze Komagatake przed świątynią Hakone

Torii prowadzące do świątyni Kompirasan (Kotohira)

Wielka brama O-torii obok świątyni Itsukushima / wyspa Miyajima

Brama torii świątyni Izumo (1915 r.)

Torii świątyni Kasuga w Parku Nara

Torii prowadzące do świątyni w Ise / na moście rzeki Uji

Torii przed świątynią Fushimi Inari / boga ryżu

Korytarz utworzony z torii (Fushimi Inari) - widok z zewnątrz

Korytarz torii (Fushimi Inari) - widok od środka

Torii akcentujące wejście do świątyni Nikko Toshogu

Torii na drzeworycie "Fujisawa" Ando Hiroshige (1797- 1852)

Fotografia artystyczna Michaela Kenna "Torii, Takaishima, Honshu,Japan 2002"

Share this